Rozbiórka domków w Zakopanem: dlaczego i co dalej
Odpowiedź w skrócie
Pięć drewnianych obiektów na Bachledzkim Wierchu w Zakopanem musi zniknąć: Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymał wyrok nakazujący przywrócenie terenu do poprzedniego stanu, więc nakaz jest prawomocny. Domki stoją w Parku Kulturowym Kotliny Zakopiańskiej, gdzie według „Faktu” obowiązuje zakaz zabudowy. Terminu fizycznej rozbiórki nie potwierdzono.

Co wiemy teraz
Zakopane ma klauzulę wykonalności, ale według burmistrza Łukasza Filipowicza przed rozbiórką miasto musi zabezpieczyć na nią pieniądze w budżecie.
Koszt usunięcia pięciu domów i drogi oszacowano na około 1,7 mln zł; samorząd chce odzyskać te pieniądze od właściciela.
Prawomocne orzeczenie obejmuje pięć domów oraz drogę prowadzącą do obiektów.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymał wyrok nakazujący przywrócenie terenu do poprzedniego stanu.
- Wcześniej
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Zakopanem wydał osobny nakaz rozbiórki, bo prace trwały mimo nakazu ich wstrzymania.
Dlaczego domki na Bachledzkim Wierchu mają zostać rozebrane?
Domki mają zostać rozebrane, bo według prokuratury to budynki mieszkalne postawione bez wymaganych zgód, i to na terenie, gdzie według „Faktu” obowiązuje zakaz zabudowy.
Inwestor przedstawiał pięć drewnianych obiektów jako „poidła dla koni”. Prokuratura opisuje je inaczej: od czerwca 2024 r. do maja 2025 r. powstało tam pięć budynków mieszkalnych, a do tego utwardzenie terenu i droga. Według śledczych na żadną z tych prac nie uzyskano wymaganych zgód.
Równie ważne jest miejsce. Bachledzki Wierch leży w Parku Kulturowym Kotliny Zakopiańskiej, a na tym obszarze obowiązuje zakaz zabudowy. Sprawa dotyczy więc nie tylko braku pozwoleń, ale też samej lokalizacji: zabudowa mieszkalna stanęła tam, gdzie według „Faktu” w ogóle nie powinna powstać. Dlatego sąd, oprócz grzywny, nakazał przywrócenie terenu do poprzedniego stanu.
Sedno sporu widać w zestawieniu obu opisów: inwestor mówił o urządzeniach dla zwierząt, prokuratura o domach mieszkalnych, które powstawały przez blisko rok. Według Google Trends 8 października około godz. 10:00 hasło „rozbiórka” miało w Polsce 200+ wyszukiwań w ostatnich godzinach.
Co obejmują nakazy rozbiórki w Zakopanem?
Prawomocne orzeczenie sądu obejmuje pięć domów i drogę do nich, a niezależnie od niego PINB wydał administracyjny nakaz rozbiórki.
Orzeczenie sądu
W sierpniu 2025 r. Sąd Rejonowy w Zakopanem uznał inwestora za winnego naruszenia przepisów parku kulturowego, wymierzył mu 5 tys. zł grzywny i nakazał przywrócenie terenu do poprzedniego stanu. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymał to rozstrzygnięcie, więc orzeczenie jest prawomocne. Według serwisu WP Finanse obejmuje ono pięć domów oraz drogę prowadzącą do obiektów.
Nakaz nadzoru budowlanego
Równolegle działał Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Zakopanem. Według serwisu Podróże Wprost PINB wydał własny nakaz rozbiórki, gdy stwierdził, że prace na działce trwały mimo wcześniejszego nakazu ich wstrzymania. Inwestor, jak podaje „Fakt”, zaskarżył do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie PINB stwierdzające samowolę budowlaną. Rozstrzygnięcia tego odwołania nie podano.
Odwołanie do WINB dotyczy ścieżki administracyjnej, a nie wyroku, który utrzymał Sąd Okręgowy w Nowym Sączu.
Czy rozbiórka domków zostanie wykonana?
Nakaz jest prawomocny i miasto ma już klauzulę wykonalności, ale według burmistrza Łukasza Filipowicza, cytowanego przez „Fakt”, przed podjęciem działań musi zabezpieczyć środki w budżecie. Stanowisko burmistrza znamy z relacji prasowej; osobnego komunikatu miasta ani nadzoru budowlanego w tej sprawie nie odnaleźliśmy.
Prawomocność i faktyczne wykonanie to dwa różne etapy. Pierwszy rozstrzyga, że pięć domów i droga mają zniknąć, a teren ma wrócić do poprzedniego stanu. Drugi wymaga w tej sprawie pieniędzy i przygotowania rozbiórki, więc prawomocny nakaz nie oznacza, że prace na zboczu ruszą od razu.
Według serwisu Podróże Wprost realnym wariantem jest wykonanie zastępcze. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia na swojej stronie, że obowiązek rozbiórki może obciążać inwestora, właściciela albo zarządcę, a gdy nie zostanie wykonany, organ nadzoru budowlanego może zlecić prace zastępczemu wykonawcy. Wykonanie zastępcze może obejmować właśnie rozbiórkę. W takim modelu prace prowadzi wykonawca wskazany przez organ, a zwrotu pieniędzy dochodzi się od zobowiązanego.
Ile może kosztować rozbiórka i kto ma za nią zapłacić?
Rozbiórka pięciu domów i drogi ma kosztować około 1,7 mln zł, a samorząd zamierza odzyskać te pieniądze od właściciela.
Kwota obejmuje dokładnie ten zakres, którego dotyczy prawomocne orzeczenie. Szacunek i deklarację samorządu podał „Fakt”. Według serwisu Podróże Wprost mechanizm wyglądałby tak: miasto najpierw finansuje rozbiórkę, a potem dochodzi zwrotu od inwestora. Stąd zapowiedź burmistrza, że najpierw trzeba zabezpieczyć środki w budżecie. W wariancie wykonania zastępczego Zakopane musiałoby więc wyłożyć około 1,7 mln zł z własnego budżetu, zanim jakakolwiek kwota wróci od zobowiązanego.
Dla porównania: grzywna wymierzona przez sąd rejonowy wyniosła 5 tys. zł, czyli około 0,3 proc. szacowanego kosztu rozbiórki. Główny ciężar finansowy sprawy leży więc w przywróceniu terenu do poprzedniego stanu, a nie w samej karze.
Władze Zakopanego mają przy tym obawy wynikające z innej sprawy tego samego inwestora. Według serwisu WP Finanse około 20 lat wcześniej wybudował on bez zezwolenia pięciopiętrowy pensjonat, a jesienią 2026 r. przekazał urzędnikom, że nie jest już jego właścicielem, więc egzekucja wobec tego obiektu musi być wszczęta wobec nowego właściciela. „Fakt” zaznacza, że nie ma potwierdzenia zmiany właściciela pięciu domów na Bachledzkim Wierchu, ale miasto obawia się podobnego scenariusza.
Jak przebiegała sprawa domków na Bachledzkim Wierchu?
Sprawa zaczęła się w połowie 2024 r. i toczy się równolegle w sądzie, w nadzorze budowlanym i w prokuraturze.
- Czerwiec 2024 - maj 2025: według prokuratury powstaje pięć budynków mieszkalnych, utwardzenie i droga, bez wymaganych zgód.
- Sierpień 2025: Sąd Rejonowy w Zakopanem uznaje inwestora za winnego naruszenia przepisów parku kulturowego, wymierza 5 tys. zł grzywny i nakazuje przywrócenie terenu do poprzedniego stanu.
- Marzec 2026: według „Faktu” Prokuratura Okręgowa w Nowym Sączu kieruje akt oskarżenia wobec 50-latka w związku z budową pięciu domów. Mężczyzna przyznał się do zarzutu i odmówił składania wyjaśnień; według gazety grozi mu do dwóch lat więzienia. O winie w tym postępowaniu rozstrzygnie sąd.
- Do 8 października 2026: Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymuje wyrok sądu rejonowego, nakaz staje się prawomocny, a miasto uzyskuje klauzulę wykonalności.
Obok tej osi biegnie ścieżka administracyjna: PINB w Zakopanem wydał nakaz rozbiórki po stwierdzeniu, że prace trwały mimo wcześniejszego nakazu ich wstrzymania, a odwołanie inwestora od postanowienia o samowoli trafiło do Małopolskiego WINB.
Kiedy prawo budowlane pozwala nakazać rozbiórkę?
Prawo budowlane przewiduje nakaz rozbiórki obiektu postawionego bez wymaganego pozwolenia, bez wymaganego zgłoszenia albo mimo sprzeciwu wobec zgłoszenia.
Tak stanowi ustawa Prawo budowlane w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Według GUNB obowiązek rozbiórki może spoczywać na inwestorze, właścicielu albo zarządcy obiektu, a jeśli nie zostanie wykonany, organ nadzoru budowlanego może sięgnąć po wykonanie zastępcze.
W sprawie domków na Bachledzkim Wierchu obowiązek przywrócenia terenu do poprzedniego stanu wynika dodatkowo z wyroku sądu dotyczącego przepisów parku kulturowego. Sprawa łączy więc dwie ścieżki: prawomocne orzeczenie sądowe i nakaz PINB, przy czym od postanowienia PINB stwierdzającego samowolę inwestor się odwołał. To ogólny opis zasad, a nie ocena tej sprawy ani porada prawna.
Więcej z działu Polska
-
Alert RCB w nocy: dlaczego przyszedł i co oznaczaAlert RCB z nocy z czwartku na piątek dostali mieszkańcy części Lubelszczyzny i Podkarpacia. Wyjaśniamy, dlaczego i co zrobiło wojsko. -
Zbigniew Ziobro na CPAC w Mar-a-Lago: Żurek o karnecieMinister Waldemar Żurek w TVN24: Zbigniew Ziobro był na CPAC w Mar-a-Lago dzięki wykupionemu karnetowi, nie znajomościom. Co wiemy o sprawie. -
Wypadek na A2 w Lubuskiem: przebieg i ruch pasem awaryjnymWtorek 17.11, A2 między Rzepinem a Torzymiem: bus wjechał w ciężarówkę drogowców, a urwane koło trafiło w auto na drugiej jezdni. Ruch szedł pasem awaryjnym. -
Szymon Hołownia i Watykan: opinia Konwentu i co dalejKonwent Służby Zagranicznej pozytywnie ocenił kandydaturę Hołowni na ambasadora przy Stolicy Apostolskiej. Co jeszcze musi się stać i co zrobi prezydent?