Roman Polko: dlaczego komentuje użycie GROM-u
Odpowiedź w skrócie
Gen. Roman Polko, były dowódca GROM-u, odniósł się 4 listopada w rozmowie z portalem Zero.pl do doniesień o skierowaniu tej jednostki w rejon granicy z obwodem królewieckim. Skrytykował rozwiązanie, według którego w czasie pokoju jednostkami wojskowymi działającymi w kraju musi dowodzić policjant albo dowódca Straży Granicznej. Same działania źródła opisują różnie.

Co wiemy teraz
Gen. Roman Polko, były dowódca GROM-u, skrytykował rozwiązanie, w którym w czasie pokoju jednostką wojskową działającą w kraju dowodzi policjant albo dowódca Straży Granicznej.
„Rzeczpospolita” zrelacjonowała wypowiedź Polki jako krytykę podporządkowania GROM-u takim dowódcom. Generał uważa, że nie znają oni specyfiki działania tych jednostek.
Według Onetu na północno-wschodnią granicę skierowano żołnierzy GROM-u oraz policyjne oddziały kontrterrorystyczne.
Cezary Tomczyk przekazał Onetowi, że służby dostały informacje o możliwych działaniach grup rozpoznawczo-dywersyjnych, a ochronę granicy wzmocniono.
Tomczyk zaznaczył, że Wojska Specjalne w województwie warmińsko-mazurskim prowadzą działalność szkoleniową, w ramach ćwiczeń.
Dlaczego Roman Polko zabrał głos w sprawie GROM-u?
Gen. Roman Polko zabrał głos, bo jako były dowódca GROM-u komentował doniesienia o skierowaniu tej jednostki w rejon granicy z Rosją. Wydarzenia ułożyły się w krótkiej sekwencji. 3 listopada Onet podał, że na północno-wschodnią granicę Polski trafili żołnierze GROM-u i policyjni kontrterroryści. Według źródeł portalu służby liczyły się z pojawieniem się grup dywersyjno-rozpoznawczych w pobliżu obwodu królewieckiego. Dzień później, 4 listopada, portal Zero.pl opublikował rozmowę z gen. Polką, a jego słowa zrelacjonowała „Rzeczpospolita”.
W przytoczonej części komentarza Polko koncentrował się na zadaniach GROM-u i zasadach dowodzenia w czasie pokoju. Polko mówił o tym, kto w czasie pokoju dowodzi jednostkami wojskowymi użytymi na terytorium kraju. Według niego dowodzenie przypada wtedy policjantowi albo dowódcy Straży Granicznej, czyli osobom, które jego zdaniem nie znają specyfiki działania takich jednostek. „Rzeczpospolita” opisała tę wypowiedź jako krytykę rozwiązania, w którym GROM na terenie kraju podlega właśnie takim przełożonym.
Relacje Zero.pl i „Rzeczpospolitej” przedstawiają Polkę jako byłego dowódcę jednostki wypowiadającego się w mediach. Nie wyjaśniają, czy komentował sprawę z jakiejkolwiek formalnej roli publicznej.
Co Polko powiedział o zadaniach i dowodzeniu GROM-em?
Gen. Roman Polko ocenił, że GROM jako jednostka dywersyjna jest predestynowany do działań przeciwdywersyjnych i obecnie może prowadzić rozpoznanie specjalne. W rozmowie z Zero.pl odwoływał się do charakteru samej formacji: oddział przygotowany do działań dywersyjnych jest według niego naturalnym wyborem do przeciwdziałania dywersji. Rozpoznanie specjalne wskazał jako zadanie, które GROM może realizować w obecnej sytuacji.
Druga część wypowiedzi dotyczyła dowodzenia. Polko zwrócił uwagę, że w warunkach pokoju jednostkami wojskowymi działającymi w kraju musi dowodzić policjant albo dowódca Straży Granicznej. Właśnie to uznał za problem. Jego zdaniem takie osoby nie znają specyfiki działania tych jednostek. „Rzeczpospolita”, relacjonując rozmowę, przedstawiła to jako zasadniczą krytykę obecnego modelu.
Polko połączył więc dwie rzeczy: przydatność GROM-u w sytuacji zagrożenia dywersją i ograniczenia wynikające z zasad czasu pokoju. Jego słowa padły w czasie, gdy Cezary Tomczyk mówił o informacjach o możliwych działaniach grup rozpoznawczo-dywersyjnych przy granicy. Szerszy kontekst bezpieczeństwa omawiamy w tekście o tym, jakie są scenariusze zagrożeń ze strony Rosji dla Polski i NATO. Osobno wyjaśniamy też powody podrywania polskiego lotnictwa w sytuacji zagrożenia.
Co wiadomo o wzmocnieniu granicy z obwodem królewieckim?
Ochronę granicy z obwodem królewieckim wzmocniono po sygnałach o możliwych działaniach grup rozpoznawczo-dywersyjnych. Tak przedstawił to Onetowi 3 listopada Cezary Tomczyk. Według niego polskie służby i wojsko otrzymały konkretne informacje z dużym wyprzedzeniem. Oprócz wzmocnienia ochrony uruchomiono dodatkową koordynację służb.
Media opisują skalę i skład skierowanych sił następująco:
- Według Onetu na północno-wschodnią granicę skierowano żołnierzy GROM-u oraz policyjne oddziały kontrterrorystyczne.
- Według „Rzeczpospolitej” w związku z ostrzeżeniami o możliwej dywersji i sabotażu w rejon granicy trafiło około 200 policjantów. 180 z nich pochodziło z oddziałów prewencji z Wrocławia i Szczecina, a do tego doszła niewielka grupa kontrterrorystów.
- Według „Newsweeka” dodatkowe siły skierowano po zaobserwowaniu nocą niepokojącego ruchu na granicy polsko-rosyjskiej. Ustalenia redakcji mówią o wzmacnianiu policji, wojska i Straży Granicznej w województwie warmińsko-mazurskim.
Z zestawienia liczb wynika, że policyjne wsparcie opierało się głównie na prewencji: 180 z około 200 funkcjonariuszy to oddziały prewencji, czyli mniej więcej dziewięciu na dziesięciu. Kontrterroryści stanowili niewielką część tych sił. Obraz uzupełnia deklaracja Tomczyka o uruchomieniu dodatkowej koordynacji służb oraz doniesienia „Newsweeka” o wzmacnianiu policji, wojska i Straży Granicznej w regionie.
Wszystkie te informacje dotyczą ostrzeżeń i przygotowania służb na możliwe działania, a nie potwierdzonego ataku. Na tym tle widać, dlaczego komentarz Polki padł 4 listopada: dzień wcześniej pojawiły się doniesienia o GROM-ie w regionie, do którego według mediów kierowano też policję i w którym wzmacniano Straż Graniczną. Przedmiotem krytyki Polki były zasady podporządkowania jednostek wojskowych policjantowi albo dowódcy Straży Granicznej w czasie pokoju.
Jaki charakter miała obecność Wojsk Specjalnych w regionie?
Według Cezarego Tomczyka działalność Wojsk Specjalnych w województwie warmińsko-mazurskim ma charakter szkoleniowy i odbywa się w ramach ćwiczeń z wojskiem i policją. Tomczyk mówił Onetowi o ćwiczeniach z innymi jednostkami Wojska Polskiego i z policją, natomiast portal Zero.pl opisał operację jako przeciwdziałanie akcji rosyjskich dywersantów, a „Rzeczpospolita”, powołując się na Wirtualną Polskę, podała, że GROM skierowano do monitorowania sytuacji i reagowania na zagrożenia. W zgromadzonych źródłach nie ma komunikatu instytucjonalnego potwierdzającego szczegóły udziału GROM-u ani zasady jego podporządkowania.
Niezależnie od rozbieżnych opisów obecności Wojsk Specjalnych, przytoczone uwagi Polki dotyczyły zasad dowodzenia w czasie pokoju. Odnosiły się do tego, kto w takich warunkach dowodzi jednostkami wojskowymi działającymi w kraju.
Więcej z działu Polska
-
Alert RCB w nocy: dlaczego przyszedł i co oznaczaAlert RCB z nocy z czwartku na piątek dostali mieszkańcy części Lubelszczyzny i Podkarpacia. Wyjaśniamy, dlaczego i co zrobiło wojsko. -
Zbigniew Ziobro na CPAC w Mar-a-Lago: Żurek o karnecieMinister Waldemar Żurek w TVN24: Zbigniew Ziobro był na CPAC w Mar-a-Lago dzięki wykupionemu karnetowi, nie znajomościom. Co wiemy o sprawie. -
Wypadek na A2 w Lubuskiem: przebieg i ruch pasem awaryjnymWtorek 17.11, A2 między Rzepinem a Torzymiem: bus wjechał w ciężarówkę drogowców, a urwane koło trafiło w auto na drugiej jezdni. Ruch szedł pasem awaryjnym. -
Szymon Hołownia i Watykan: opinia Konwentu i co dalejKonwent Służby Zagranicznej pozytywnie ocenił kandydaturę Hołowni na ambasadora przy Stolicy Apostolskiej. Co jeszcze musi się stać i co zrobi prezydent?