Waldemar Żurek: dlaczego odsunął trzech sędziów
Odpowiedź w skrócie
14 października Waldemar Żurek natychmiast odsunął od orzekania Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasotę z Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Zarządził też miesięczną przerwę w ich czynnościach. Jako bezpośredni kontekst minister wskazał wnioski Prokuratury Krajowej o uchylenie immunitetów tej trójce. Wnioski opisują podejrzenia, a nie przesądzają o winie.

Co wiemy teraz
NoweMinister sprawiedliwości zarządził natychmiastowe odsunięcie trzech sędziów od orzekania i miesięczną przerwę w ich czynnościach służbowych w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie.
NoweŻurek jako bezpośredni kontekst decyzji wskazał wnioski Prokuratury Krajowej do Sądu Najwyższego o uchylenie immunitetów Schabowi, Radzikowi i Lasocie.
NoweWedług Onetu cała trójka została powołana na rzeczników dyscyplinarnych, gdy resortem sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro.
NoweProkuratura Krajowa skierowała do Sądu Najwyższego trzy wnioski w śledztwie dotyczącym podejrzenia przywłaszczenia funkcji publicznej rzecznika dyscyplinarnego.
NoweWedług prokuratury materiał dowodowy uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstw. To nie jest rozstrzygnięcie o winie sędziów.
Dlaczego Waldemar Żurek odsunął trzech sędziów?
Waldemar Żurek jako bezpośredni kontekst decyzji wskazał wnioski Prokuratury Krajowej do Sądu Najwyższego o uchylenie immunitetów Schabowi, Radzikowi i Lasocie. Tak minister przedstawił sprawę 14 października według serwisu WP Wiadomości. Mówiąc o zarzutach, wymienił między innymi podszywanie się pod organy państwa, posługiwanie się pieczęciami, które sędziom odebrano, oraz fabrykowanie postępowań wobec niezależnych sędziów. To ocena ministra, a nie ustalenie sądu.
Wnioski, na które powołał się Żurek, złożył 9 października prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej. Są to trzy osobne wnioski o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej. Dotyczą śledztwa w sprawie podejrzenia przywłaszczenia funkcji publicznej rzecznika dyscyplinarnego. Według Prokuratury Krajowej zebrany materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstw. Takie stanowisko prokuratury otwiera drogę do decyzji sądu, ale o winie nie przesądza.
Między wnioskami prokuratury a decyzją ministra minęło pięć dni:
- 9 października: Prokuratura Krajowa kieruje do Sądu Najwyższego trzy wnioski o zezwolenie.
- 14 października: minister ogłasza natychmiastowe odsunięcie sędziów i podpisuje decyzje o miesięcznej przerwie.
W przekazanych materiałach nie udostępniono treści decyzji ministra ani jej uzasadnienia prawnego. Nie wiadomo więc, na którą dokładnie przesłankę ustawową minister się powołał. W przekazanym nagłówku materiału TVN24 podano, że minister sprawiedliwości zdecydował w sprawie trzech sędziów Sądu Apelacyjnego.
Kogo i na jak długo odsunął Waldemar Żurek?
Waldemar Żurek odsunął od orzekania Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasotę z Sądu Apelacyjnego w Warszawie, ze skutkiem natychmiastowym i na maksymalnie miesiąc. Według serwisu WP Wiadomości minister podpisał w tej sprawie decyzje o miesięcznej przerwie w wykonywaniu przez sędziów czynności służbowych.
Taką możliwość daje art. 130 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis pozwala prezesowi sądu albo Ministrowi Sprawiedliwości zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach sędziego, gdy wymaga tego powaga sądu lub istotne interesy służby. Przerwa trwa do czasu uchwały sądu dyscyplinarnego, ale nie dłużej niż miesiąc.
Przerwa w czynnościach to co innego niż zawieszenie sędziego. Zarządza ją minister lub prezes sądu na krótki, z góry ograniczony czas. O zawieszeniu decyduje sąd dyscyplinarny.
Czego dotyczą wnioski Prokuratury Krajowej?
Wnioski Prokuratury Krajowej dotyczą podejrzenia, że trzej sędziowie dalej działali jako rzecznicy dyscyplinarni po odwołaniu z tych funkcji. Formalnie są to wnioski o zezwolenie na pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej, skierowane 9 października do Sądu Najwyższego. Według komunikatu Prokuratury Krajowej wobec każdego z sędziów opisano inne podejrzenia:
- Piotr Schab: podejrzenie, że po odwołaniu przez ministra 25 kwietnia 2025 r. nadal podawał się za rzecznika dyscyplinarnego i wykonywał czynności tej funkcji.
- Przemysław Radzik: między innymi podejrzenie ukrywania akt postępowań dyscyplinarnych, bezpodstawnego wszczęcia trzech postępowań wobec sędziego Andrzeja Krasnodębskiego oraz dalszego podawania się za zastępcę rzecznika po odwołaniu 4 kwietnia 2025 r.
- Michał Lasota: podejrzenie, że po odwołaniu 29 lipca 2025 r. nadal podawał się za zastępcę rzecznika dyscyplinarnego, prowadził czynności dyscyplinarne i brał udział w posiedzeniach Sądu Najwyższego.
Według Prokuratury Krajowej materiał dowodowy obejmuje między innymi decyzje ministra o odwołaniu sędziów z funkcji rzeczników i potwierdzenia ich doręczenia. Są w nim też korespondencja urzędowa, dokumenty dotyczące czynności dyscyplinarnych oraz żądania wydania akt i odmowy ich wydania.
Wszystkie te punkty to podejrzenia opisane przez prokuraturę we wnioskach. Opisane wnioski nie stanowią rozstrzygnięcia o winie, a pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej wymaga zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego.
Co może wydarzyć się po miesięcznej przerwie?
Po zarządzeniu przerwy sprawa trafia do sądu dyscyplinarnego, który przed jej upływem decyduje o zawieszeniu sędziego albo uchyla zarządzenie. Tak stanowi art. 130 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd dyscyplinarny trzeba zawiadomić o przerwie w ciągu trzech dni od jej zarządzenia.
Niezależnie od tego toczy się sprawa immunitetów. Według Prokuratury Krajowej pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego, a ustawa przewiduje 14-dniowy termin rozpoznania takiego wniosku.
W sprawie Schaba, Radzika i Lasoty należy rozróżnić trzy odrębne wątki:
- Przerwa w czynnościach: decyzja ministra z 14 października, najwyżej na miesiąc.
- Zawieszenie albo uchylenie przerwy: rozstrzygnięcie sądu dyscyplinarnego przed upływem przerwy.
- Zezwolenie na odpowiedzialność karną: wnioski Prokuratury Krajowej z 9 października skierowane do Sądu Najwyższego.
Wynik każdego z tych wątków zależy od decyzji właściwego sądu. Ani przerwa, ani wnioski prokuratury nie są wyrokiem w sprawie sędziów.
Kim byli Schab, Radzik i Lasota w systemie dyscyplinarnym?
Piotr Schab, Przemysław Radzik i Michał Lasota byli rzecznikami dyscyplinarnymi powołanymi, gdy Ministerstwem Sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro. Podał to Onet 14 października. Z wniosków Prokuratury Krajowej wynika, że Schab był rzecznikiem dyscyplinarnym, a Radzik i Lasota jego zastępcami, dopóki minister nie odwołał ich w 2025 r.
Materiały, na których opiera się ten tekst, nie zawierają stanowisk Schaba, Radzika ani Lasoty wobec decyzji ministra ani wobec podejrzeń prokuratury.
Więcej z działu Polska
-
Alert RCB w nocy: dlaczego przyszedł i co oznaczaAlert RCB z nocy z czwartku na piątek dostali mieszkańcy części Lubelszczyzny i Podkarpacia. Wyjaśniamy, dlaczego i co zrobiło wojsko. -
Zbigniew Ziobro na CPAC w Mar-a-Lago: Żurek o karnecieMinister Waldemar Żurek w TVN24: Zbigniew Ziobro był na CPAC w Mar-a-Lago dzięki wykupionemu karnetowi, nie znajomościom. Co wiemy o sprawie. -
Wypadek na A2 w Lubuskiem: przebieg i ruch pasem awaryjnymWtorek 17.11, A2 między Rzepinem a Torzymiem: bus wjechał w ciężarówkę drogowców, a urwane koło trafiło w auto na drugiej jezdni. Ruch szedł pasem awaryjnym. -
Szymon Hołownia i Watykan: opinia Konwentu i co dalejKonwent Służby Zagranicznej pozytywnie ocenił kandydaturę Hołowni na ambasadora przy Stolicy Apostolskiej. Co jeszcze musi się stać i co zrobi prezydent?