Waldemar Żurek: dlaczego odsunął trzech sędziów

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 5W Trends: 500+

Odpowiedź w skrócie

14 października Waldemar Żurek natychmiast odsunął od orzekania Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasotę z Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Zarządził też miesięczną przerwę w ich czynnościach. Jako bezpośredni kontekst minister wskazał wnioski Prokuratury Krajowej o uchylenie immunitetów tej trójce. Wnioski opisują podejrzenia, a nie przesądzają o winie.

Waldemar Żurek podczas Tour de Konstytucja w Sanoku w 2023 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Lowdown / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0

Co wiemy teraz

  1. NoweMinister sprawiedliwości zarządził natychmiastowe odsunięcie trzech sędziów od orzekania i miesięczną przerwę w ich czynnościach służbowych w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie.

  2. NoweŻurek jako bezpośredni kontekst decyzji wskazał wnioski Prokuratury Krajowej do Sądu Najwyższego o uchylenie immunitetów Schabowi, Radzikowi i Lasocie.

  3. NoweWedług Onetu cała trójka została powołana na rzeczników dyscyplinarnych, gdy resortem sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro.

  4. NoweProkuratura Krajowa skierowała do Sądu Najwyższego trzy wnioski w śledztwie dotyczącym podejrzenia przywłaszczenia funkcji publicznej rzecznika dyscyplinarnego.

  5. NoweWedług prokuratury materiał dowodowy uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstw. To nie jest rozstrzygnięcie o winie sędziów.

Dlaczego Waldemar Żurek odsunął trzech sędziów?

Waldemar Żurek jako bezpośredni kontekst decyzji wskazał wnioski Prokuratury Krajowej do Sądu Najwyższego o uchylenie immunitetów Schabowi, Radzikowi i Lasocie. Tak minister przedstawił sprawę 14 października według serwisu WP Wiadomości. Mówiąc o zarzutach, wymienił między innymi podszywanie się pod organy państwa, posługiwanie się pieczęciami, które sędziom odebrano, oraz fabrykowanie postępowań wobec niezależnych sędziów. To ocena ministra, a nie ustalenie sądu.

Wnioski, na które powołał się Żurek, złożył 9 października prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej. Są to trzy osobne wnioski o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej. Dotyczą śledztwa w sprawie podejrzenia przywłaszczenia funkcji publicznej rzecznika dyscyplinarnego. Według Prokuratury Krajowej zebrany materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstw. Takie stanowisko prokuratury otwiera drogę do decyzji sądu, ale o winie nie przesądza.

Między wnioskami prokuratury a decyzją ministra minęło pięć dni:

  • 9 października: Prokuratura Krajowa kieruje do Sądu Najwyższego trzy wnioski o zezwolenie.
  • 14 października: minister ogłasza natychmiastowe odsunięcie sędziów i podpisuje decyzje o miesięcznej przerwie.

W przekazanych materiałach nie udostępniono treści decyzji ministra ani jej uzasadnienia prawnego. Nie wiadomo więc, na którą dokładnie przesłankę ustawową minister się powołał. W przekazanym nagłówku materiału TVN24 podano, że minister sprawiedliwości zdecydował w sprawie trzech sędziów Sądu Apelacyjnego.

Kogo i na jak długo odsunął Waldemar Żurek?

Waldemar Żurek odsunął od orzekania Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasotę z Sądu Apelacyjnego w Warszawie, ze skutkiem natychmiastowym i na maksymalnie miesiąc. Według serwisu WP Wiadomości minister podpisał w tej sprawie decyzje o miesięcznej przerwie w wykonywaniu przez sędziów czynności służbowych.

Taką możliwość daje art. 130 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis pozwala prezesowi sądu albo Ministrowi Sprawiedliwości zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach sędziego, gdy wymaga tego powaga sądu lub istotne interesy służby. Przerwa trwa do czasu uchwały sądu dyscyplinarnego, ale nie dłużej niż miesiąc.

Przerwa w czynnościach to co innego niż zawieszenie sędziego. Zarządza ją minister lub prezes sądu na krótki, z góry ograniczony czas. O zawieszeniu decyduje sąd dyscyplinarny.

Czego dotyczą wnioski Prokuratury Krajowej?

Wnioski Prokuratury Krajowej dotyczą podejrzenia, że trzej sędziowie dalej działali jako rzecznicy dyscyplinarni po odwołaniu z tych funkcji. Formalnie są to wnioski o zezwolenie na pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej, skierowane 9 października do Sądu Najwyższego. Według komunikatu Prokuratury Krajowej wobec każdego z sędziów opisano inne podejrzenia:

  • Piotr Schab: podejrzenie, że po odwołaniu przez ministra 25 kwietnia 2025 r. nadal podawał się za rzecznika dyscyplinarnego i wykonywał czynności tej funkcji.
  • Przemysław Radzik: między innymi podejrzenie ukrywania akt postępowań dyscyplinarnych, bezpodstawnego wszczęcia trzech postępowań wobec sędziego Andrzeja Krasnodębskiego oraz dalszego podawania się za zastępcę rzecznika po odwołaniu 4 kwietnia 2025 r.
  • Michał Lasota: podejrzenie, że po odwołaniu 29 lipca 2025 r. nadal podawał się za zastępcę rzecznika dyscyplinarnego, prowadził czynności dyscyplinarne i brał udział w posiedzeniach Sądu Najwyższego.

Według Prokuratury Krajowej materiał dowodowy obejmuje między innymi decyzje ministra o odwołaniu sędziów z funkcji rzeczników i potwierdzenia ich doręczenia. Są w nim też korespondencja urzędowa, dokumenty dotyczące czynności dyscyplinarnych oraz żądania wydania akt i odmowy ich wydania.

Wszystkie te punkty to podejrzenia opisane przez prokuraturę we wnioskach. Opisane wnioski nie stanowią rozstrzygnięcia o winie, a pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej wymaga zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego.

Co może wydarzyć się po miesięcznej przerwie?

Po zarządzeniu przerwy sprawa trafia do sądu dyscyplinarnego, który przed jej upływem decyduje o zawieszeniu sędziego albo uchyla zarządzenie. Tak stanowi art. 130 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd dyscyplinarny trzeba zawiadomić o przerwie w ciągu trzech dni od jej zarządzenia.

Niezależnie od tego toczy się sprawa immunitetów. Według Prokuratury Krajowej pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego, a ustawa przewiduje 14-dniowy termin rozpoznania takiego wniosku.

W sprawie Schaba, Radzika i Lasoty należy rozróżnić trzy odrębne wątki:

  • Przerwa w czynnościach: decyzja ministra z 14 października, najwyżej na miesiąc.
  • Zawieszenie albo uchylenie przerwy: rozstrzygnięcie sądu dyscyplinarnego przed upływem przerwy.
  • Zezwolenie na odpowiedzialność karną: wnioski Prokuratury Krajowej z 9 października skierowane do Sądu Najwyższego.

Wynik każdego z tych wątków zależy od decyzji właściwego sądu. Ani przerwa, ani wnioski prokuratury nie są wyrokiem w sprawie sędziów.

Kim byli Schab, Radzik i Lasota w systemie dyscyplinarnym?

Piotr Schab, Przemysław Radzik i Michał Lasota byli rzecznikami dyscyplinarnymi powołanymi, gdy Ministerstwem Sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro. Podał to Onet 14 października. Z wniosków Prokuratury Krajowej wynika, że Schab był rzecznikiem dyscyplinarnym, a Radzik i Lasota jego zastępcami, dopóki minister nie odwołał ich w 2025 r.

Materiały, na których opiera się ten tekst, nie zawierają stanowisk Schaba, Radzika ani Lasoty wobec decyzji ministra ani wobec podejrzeń prokuratury.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska