Włodzimierz Karpiński: zarzuty w aferze śmieciowej

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyW Trends: 200+

Odpowiedź w skrócie

Według prokuratury Włodzimierz Karpiński miał przyjąć co najmniej 5,24 mln zł łapówek. Korzyści miały służyć umożliwieniu FBSerwis wejścia na warszawski rynek odpadów komunalnych, a sprawa wiąże się z warunkami zamówień MPO. Karpiński zaprzecza zarzutom i nie przyznaje się do winy.

Śmieciarka firmy Ekocel przy ulicy Osi Królewskiej w Warszawie, maj 2020
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Wistula / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0

Co wiemy teraz

  1. Przed Sądem Okręgowym w Warszawie ma ruszyć proces 17 oskarżonych. Według publikacji Karpiński nie przyznaje się do winy.

  2. Karpiński określił zarzuty jako bezpodstawne i zaprzeczył, by pieniądze trafiały do niego.

  3. Według prokuratury Karpiński miał przyjąć co najmniej 5,24 mln zł łapówek w związku z dostępem FBSerwis do warszawskiego rynku odpadów.

  4. Marzec 2023

    Prokuratura Krajowa informowała o zarzucie dotyczącym żądania 2,5 proc. wartości zamówień MPO w zamian za zmianę warunków zamówień.

Co prokuratura zarzuca Włodzimierzowi Karpińskiemu?

Drewniany młotek sędziowski na podstawce
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. qimono / Pixabay, licencja Pixabay

Prokuratura zarzuca Włodzimierzowi Karpińskiemu przyjęcie co najmniej 5,24 mln zł korzyści majątkowych związanych z dostępem FBSerwis do warszawskiego rynku odpadów.

Według WP Wiadomości i Zero.pl korzyści miały być łapówkami od FBSerwis, które miały umożliwić spółce wejście na rynek zagospodarowania odpadów komunalnych w stolicy. Karpiński był ministrem Skarbu Państwa, a w latach 2019-2021 prezesem warszawskiego MPO.

Sprawa pozostaje na etapie aktu oskarżenia i planowanego procesu, dlatego zarzuty nie są prawomocnym rozstrzygnięciem sądu. Włodzimierz Karpiński kwestionuje ich zasadność oraz nie przyznaje się do winy.

Istotny jest też wcześniejszy komunikat Prokuratury Krajowej. W marcu 2023 r. instytucja podała, że Włodzimierzowi K. przedstawiono zarzut korupcyjny dotyczący żądania od prezesa spółki korzyści w wysokości 2,5 proc. wartości zamówień MPO m.st. Warszawy. Według prokuratury świadczenie miało być oczekiwane w zamian za zmianę specyfikacji istotnych warunków zamówień publicznych.

Komunikat Prokuratury Krajowej wskazywał więc na związek między żądaną korzyścią a zmianą warunków zamówień MPO. Ten wcześniejszy wątek dotyczył 2,5 proc. wartości zamówień, podczas gdy aktualnie opisywana przez media kwota co najmniej 5,24 mln zł odnosi się do zarzutów przedstawianych przez prokuraturę.

Czego dotyczy afera śmieciowa?

Afera śmieciowa dotyczy podejrzeń o wpływanie na warunki przetargów MPO na zagospodarowanie warszawskich odpadów.

Tło sprawy wiąże się ze zmianą zasad gospodarowania odpadami. Według WP Wiadomości do jesieni 2019 r. odpady mogły trafiać wyłącznie do instalacji działającej w przypisanym regionie. Nowelizacja obowiązująca od 6 września 2019 r. zniosła regionalizację, co pozwoliło przetwarzać odpady w dowolnej instalacji na terenie kraju.

Po tej zmianie znaczenie miały warunki wpisywane do specyfikacji przetargowych warszawskiego MPO. Według WP Wiadomości MPO wymagało punktu przeładunkowego w pobliżu Warszawy. Od maja 2020 r. wymogi nieco poluzowano, ale instalacja nadal musiała znajdować się w województwie mazowieckim. Warunki te miały w praktyce odpowiadać możliwościom czterech firm: Byś, Remondis, Lekaro i Hetman.

FBSerwis, należący do grupy Budimex, miał instalacje w województwach łódzkim i dolnośląskim. Według opisu WP Wiadomości ograniczało to spółce możliwość ubiegania się o zamówienia MPO. Prokuratura wiąże zarzucane korzyści z próbą zmiany sytuacji FBSerwis w dostępie do tego rynku.

Zniesienie regionalizacji nie oznaczało zatem, że w przetargach MPO przestały obowiązywać warunki dotyczące infrastruktury i lokalizacji instalacji. Według WP Wiadomości to właśnie wymagania związane z punktem przeładunkowym oraz lokalizacją w województwie mazowieckim wpływały na dostęp przedsiębiorstw do warszawskich zamówień.

W tym tle istotne są dwie daty: 6 września 2019 r., gdy weszła w życie zmiana ustawowa, oraz maj 2020 r., od którego WP opisuje wymóg lokalizacji instalacji na Mazowszu. Pierwsza dotyczy ogólnokrajowych zasad przetwarzania odpadów, druga warunków zamówień warszawskiego MPO wskazanych w publikacji.

Jak według śledczych miał działać mechanizm w sprawie FBSerwis?

Według śledczych mechanizm miał polegać na pozyskiwaniu gotówki, a następnie przekazywaniu jej osobom wskazywanym w sprawie.

WP Wiadomości podało, że Rafał Baniak, były wiceminister Skarbu Państwa, oraz Artur P., szef FBSerwis, mieli zorganizować proceder opisywany przez prokuraturę. Z kolei według aktu oskarżenia, relacjonowanego przez Zero.pl, środki miały być uzyskiwane za pomocą firm wystawiających fikcyjne faktury.

Faktury miały dotyczyć między innymi gotowości do wynajmu maszyn, których wystawiające je firmy nie posiadały. Gotówka miała być następnie wypłacana z banków i bankomatów. Według portalu Do Rzeczy łączna wartość nierzetelnych faktur VAT wykorzystanych w tym mechanizmie miała przekroczyć 14,3 mln zł.

W opisach publikowanych przez Zero.pl Karolina T. miała przekazać Baniakowi co najmniej 4,1 mln zł, które według prokuratury miały następnie trafić do Karpińskiego. Jedna z opisywanych transz wynosiła 300 tys. zł. WP Wiadomości podało, że 14 grudnia 2022 r. Karolina T. miała przekazać Baniakowi tę kwotę w torbie na laptopa, a śledczy uznali ją za kolejną transzę łapówki mającej finalnie trafić do Karpińskiego.

Według Zero.pl gotówka miała być wypłacana z banków i bankomatów po wykorzystaniu firm wystawiających nierzetelne faktury. Opisywany w publikacjach ciąg obejmuje więc wystawianie faktur, wypłaty gotówki oraz przekazywanie kolejnych transz osobom wskazywanym przez prokuraturę.

Opis ten przedstawia wersję prokuratury i aktu oskarżenia, a nie ustalenia prawomocnego wyroku.

Jakie kwoty pojawiają się w sprawie Karpińskiego?

Kalkulator, raport z wykresami i długopis na biurku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Bia Limova / Pexels, licencja Pexels

W sprawie pojawiają się odrębne kwoty dotyczące zarzucanych korzyści, wartości zamówień oraz faktur wykorzystanych w mechanizmie.

Najczęściej wskazywana suma to co najmniej 5,24 mln zł. WP Wiadomości i Zero.pl podały ją jako kwotę łapówek, które według prokuratury miał przyjąć Włodzimierz Karpiński. Portal Do Rzeczy opisał natomiast ponad 5,24 mln zł jako łączną wartość korzyści, które Karpiński miał przyjąć wraz ze współdziałającymi osobami.

Kolejna liczba to ponad 598 mln zł netto, czyli wartość zamówień wskazywanych w relacji Zero.pl. Według tego serwisu umowa opisywana przez śledczych miała zakładać korzyść na poziomie 2,5 proc. wartości tych zamówień, co dawałoby kwotę bliską 15 mln zł.

Osobno należy traktować ponad 14,3 mln zł. To nie jest kwota zarzucanych Karpińskiemu łapówek, lecz łączna wartość nierzetelnych faktur VAT, które według prokuratury miały służyć pozyskiwaniu środków. Porównanie tych liczb pozwala oddzielić skalę zamówień MPO od wartości faktur i kwoty korzyści przypisywanej w zarzutach Karpińskiemu.

Do opisu przepływu pieniędzy należą także co najmniej 4,1 mln zł oraz 300 tys. zł. Według relacji Zero.pl pierwsza suma obejmuje środki, które miały przejść przez Karolinę T. do Baniaka, a następnie według prokuratury do Karpińskiego. Druga oznacza jedną z transz przekazanych Baniakowi w grudniu 2022 r.

Różnica między opisami kwoty 5,24 mln zł dotyczy zakresu osób, których miały dotyczyć korzyści. WP Wiadomości i Zero.pl przypisują co najmniej 5,24 mln zł Karpińskiemu, natomiast Do Rzeczy wskazuje ponad 5,24 mln zł jako łączną wartość korzyści Karpińskiego i współdziałających osób.

Co dalej ze sprawą Włodzimierza Karpińskiego?

Proces 17 oskarżonych ma rozpocząć się 4 grudnia przed Sądem Okręgowym w Warszawie.

Według WP Wiadomości, Zero.pl i portalu Do Rzeczy 13 oskarżonych przyznaje się do winy, natomiast Włodzimierz Karpiński tego nie robi. Karpiński powiedział WP Wiadomości: „Zarzuty są w stosunku do mnie bezpodstawne”. Zero.pl podało również, że zaprzecza on, by pieniądze trafiały do niego.

Rozpoczęcie procesu nie przesądza o odpowiedzialności żadnej z oskarżonych osób. O winie lub niewinności może rozstrzygnąć wyłącznie sąd po przeprowadzeniu postępowania.

Co mówi kodeks karny o przyjęciu korzyści przez funkcjonariusza publicznego?

Artykuł 228 § 1 Kodeksu karnego przewiduje karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności za przyjęcie korzyści związanej z funkcją publiczną.

Przepis obejmuje przyjęcie korzyści majątkowej, osobistej albo obietnicy takiej korzyści w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Nie przesądza to jednak o kwalifikacji prawnej aktualnego aktu oskarżenia wobec Włodzimierza Karpińskiego, ponieważ przekazane materiały nie podają jej pełnej treści.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska