Zaległy urlop: czy przepada po 30 września

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 4W Trends: 1 tys.+

Odpowiedź w skrócie

Zaległy urlop wypoczynkowy nie przepada automatycznie po 30 września. Kodeks pracy wymaga, by pracodawca udzielił go najpóźniej do 30 września następnego roku. Według PCKP przekroczenie tego terminu nie odbiera jednak pracownikowi dni wolnych. Roszczenie o udzielenie urlopu przedawnia się dopiero po trzech latach.

Zamknięty planer, klepsydra i kubek obok walizki przy jasnym oknie
Ilustracja wygenerowana przez AI. Nie przedstawia rzeczywistego zdarzenia.

Co wiemy teraz

  1. Według PCKP roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się po trzech latach.

  2. PCKP wskazuje, że po przekroczeniu terminu z art. 168 Kodeksu pracy prawo do urlopu nie wygasa automatycznie.

  3. Stanowisko PIP: zaległy urlop trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

  4. Obowiązujący Kodeks pracy: urlop niewykorzystany w terminie trzeba udzielić do 30 września następnego roku. Wyjątkiem jest część urlopu udzielana na żądanie.

Czy zaległy urlop przepada po 30 września?

Zaległy urlop wypoczynkowy nie przepada po 30 września, bo ta data wyznacza obowiązek pracodawcy, a nie koniec prawa pracownika. Według art. 168 Kodeksu pracy urlop niewykorzystany w terminie trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Przepis mówi więc, do kiedy pracodawca powinien wysłać pracownika na wolne. Nie mówi, że po tej dacie dni urlopu znikają.

Portal PCKP wyjaśnił 2 października 2026 r., że przekroczenie tego terminu nie powoduje automatycznego wygaśnięcia prawa do urlopu. Obowiązek udzielenia zaległych dni wolnych dalej ciąży na pracodawcy. Podobnie pisał 14 lipca 2026 r. serwis Inforlex: urlop niewykorzystany w danym roku przechodzi na następny rok i powinien zostać udzielony do 30 września. Dla pracownika oznacza to, że minięcie tej daty jest naruszeniem terminu przez pracodawcę, a nie utratą urlopu.

Do kiedy trzeba udzielić zaległego urlopu?

Zaległego urlopu trzeba udzielić najpóźniej do 30 września roku następującego po roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Zasadą jest jednak wykorzystanie urlopu na bieżąco. Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Zaległy urlop według PIP należy udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku.

Kodeks pracy przewiduje od tej reguły jeden wyjątek: część urlopu udzielaną na żądanie pracownika. Ta pula nie podlega terminowi z art. 168 tak jak pozostałe dni zaległego urlopu.

Kiedy przedawnia się roszczenie o zaległy urlop?

Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się po trzech latach. To osobny termin, który nie pokrywa się z datą 30 września. Według PCKP w praktyce orzeczniczej bieg przedawnienia dla urlopu zaległego liczy się od 1 października roku, w którym minął termin na jego udzielenie.

Przykład: przy urlopie za 2025 rok termin z Kodeksu pracy upłynął 30 września 2026 r., więc trzyletnie przedawnienie zaczęło biec 1 października 2026 r.

W praktyce działają więc dwa terminy:

  • 30 września następnego roku to granica, do której pracodawca powinien udzielić zaległego urlopu,
  • trzy lata od 1 października tego roku to czas, w którym pracownik może dochodzić udzielenia urlopu.

Czy pracodawca może wyznaczyć termin zaległego urlopu?

Państwowa Inspekcja Pracy przedstawia w tej sprawie dwa rozbieżne stanowiska. PIP przywołuje orzecznictwo i stanowisko ministerstwa, według których pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop także bez jego zgody, w warunkach art. 168 Kodeksu pracy. Z kolei Departament Prawny GIP uważa, że samodzielne udzielenie urlopu wbrew woli pracownika poza okresem wypowiedzenia jest prawnie niedopuszczalne.

Spór dotyczy sposobu wyznaczania terminu urlopu, a nie samej daty 30 września. Ten tekst nie rozstrzyga go dla konkretnych sytuacji i nie zastępuje porady prawnika ani Państwowej Inspekcji Pracy w indywidualnej sprawie.

Kiedy przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Kodeks pracy przewiduje go wtedy, gdy pracownik nie zdążył wykorzystać urlopu przed końcem zatrudnienia, z wyjątkiem sytuacji wskazanej w art. 171 § 3.

Ekwiwalent nie zastępuje więc zaległego urlopu w trakcie trwającej pracy. Dopóki stosunek pracy trwa, zaległe dni wolne powinny zostać udzielone w naturze, a wypłata pieniędzy wchodzi w grę dopiero przy jego ustaniu.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska