Sen po zmianie czasu: skąd senność i czy śpimy dłużej

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyW Trends: 1 tys.+

Odpowiedź w skrócie

W Polsce w nocy z 24 na 25 października 2026 roku cofnięto zegary z 3:00 na 2:00. Powtórzona godzina daje możliwość dłuższego snu, ale pracującym tej nocy wydłuża pracę. Senność po zmianie czasu można wiązać z jej negatywnym wpływem na zegar biologiczny, wskazanym przez Główny Urząd Miar.

Retro budzik w ciemnym pomieszczeniu oświetlony ciepłym światłem
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Ruslan Sikunov / Pexels, licencja Pexels

Co wiemy teraz

  1. NoweW Polsce cofnięto zegary na 2:00, wydłużając dobę do 25 godzin.

  2. NoweOkręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku przypomniał o dodatkowej godzinie pracy podczas cofania zegarów.

  3. NoweNIH przedstawił model AI wykorzystujący nocne EKG i fazy snu do oceny ryzyka zdrowotnego w perspektywie 10 lat.

Czy po zmianie czasu śpimy godzinę dłużej?

Po zmianie czasu możemy spać godzinę dłużej, ponieważ doba, w której cofamy zegary, ma 25 godzin. Dodatkowy czas wynika z powtórzenia przedziału między 2:00 a 3:00.

Zgodnie z rozporządzeniem dostępnym w bazie aktów prawnych Sejmu RP 25 października 2026 roku o godzinie 3:00 odwołano czas letni i cofnięto zegary do 2:00. Po pierwszym przejściu przez godzinę 2:00-3:00 ten sam przedział rozpoczął się ponownie. Wskazania zegara się powtórzyły, a rzeczywisty czas nadal płynął. Stąd dodatkowa godzina tej doby.

Przy liczeniu czasu nocnego odpoczynku znaczenie ma więc godzina, która upłynęła ponownie po cofnięciu wskazań zegara. Przedział 2:00-3:00 wystąpił dwa razy w jednej nocy. Datę i moment przestawienia zegarów przedstawia także termin cofnięcia zegarów na czas zimowy w 2026 roku.

Dodatkowa godzina w dobie nie gwarantuje każdemu dodatkowej godziny snu. Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku wyjaśnił, że dla części osób cofnięcie zegarów oznacza godzinę snu więcej, a dla osób pracujących podczas tej zmiany - dodatkową godzinę pracy. Ta sama powtórzona godzina może zatem przypaść na odpoczynek albo wykonywanie obowiązków.

W przypadku nocnej pracy przesunięcie wskazań z 3:00 na 2:00 oznacza ponowne przepracowanie przedziału 2:00-3:00. To praktyczna konsekwencja mechanizmu, który osobom odpoczywającym daje więcej czasu na sen. W obu przypadkach doba wydłuża się o tę samą godzinę.

Skąd senność po zmianie czasu na zimowy?

Senność po zmianie czasu można wiązać z jej negatywnym oddziaływaniem na zegar biologiczny. Taki wpływ przestawiania zegarów wskazał Główny Urząd Miar w komunikacie z 30 października 2022 roku dotyczącym przejścia na czas zimowy.

Dłuższa doba i wpływ zmiany czasu na organizm dotyczą dwóch aspektów tej samej nocy. Cofnięcie zegarów zwiększa czas dostępny na odpoczynek. Jednocześnie zmiana czasu oddziałuje na biologiczny zegar człowieka. Dlatego możliwość spania o godzinę dłużej i odczuwanie senności mogą wystąpić razem.

Na pytanie o dodatkową godzinę snu odpowiada więc sam mechanizm cofania zegarów. Przy pytaniu o senność znaczenie ma wskazany przez urząd wpływ tej zmiany na zegar biologiczny. To rozróżnienie wyjaśnia, dlaczego 25-godzinna doba daje więcej czasu na odpoczynek, lecz sama jej długość nie rozstrzyga o samopoczuciu.

Senność nie dotyczy wszystkich, a wpływ zmiany czasu na zegar biologiczny nie przesądza o przyczynie zmęczenia konkretnej osoby. Wskazanie Głównego Urzędu Miar pozwala mówić o możliwym związku między przestawieniem zegarów a sennością, bez przypisywania każdemu tej samej reakcji.

Kalendarzowy kontekst tej zmiany przedstawiają zasady zmiany czasu w Polsce w 2026 roku.

Co AI może odczytać z nocnego EKG podczas snu?

Model AI opisany przez NIH wykorzystuje nocne EKG i informacje o fazach snu do oceny 10-letniego ryzyka migotania przedsionków, udaru, zawału, niewydolności serca oraz zgonu z dowolnej przyczyny.

Według komunikatu National Institutes of Health z 9 października 2026 roku badacze wykorzystali jednoodprowadzeniowe EKG rejestrowane podczas nocnych badań snu. Połączyli zapis elektrycznej aktywności serca z informacjami o fazach snu, aby oceniać ryzyko wymienionych zdarzeń w kolejnych dziesięciu latach.

Nocne badanie snu, czyli polisomnografia, jest standardową metodą diagnozowania zaburzeń snu. EKG jest podczas niego rejestrowane, choć nie zawsze podlega analizie. W opisanym badaniu ten zapis posłużył do oceny długoterminowego ryzyka zdrowotnego. Informacje o fazach snu stanowiły drugi element danych wykorzystanych przez model.

NIH podał dokładne liczebności grup oraz rolę każdej z nich:

  • 15 809 pacjentów Massachusetts General Hospital - na ich danych dostrajano model.
  • 9 810 pacjentów Emory University Hospital - w tej grupie następnie oceniano model.
  • 12 576 pacjentów Beth Israel Deaconess Medical Center - druga grupa, w której przeprowadzono jego ocenę.

Dostrajanie i późniejsza ocena obejmowały zatem dane pacjentów z trzech placówek. Model dostrajano w pierwszej grupie, a następnie sprawdzano w dwóch pozostałych, pochodzących z innych szpitali.

Według serwisu UA.NEWS wyższy wynik modelu wiązał się z wyższym późniejszym ryzykiem migotania przedsionków, udaru, niewydolności serca i zgonu. Związek ten utrzymywał się po uwzględnieniu standardowych czynników ryzyka oraz cech snu. Wynik modelu miał więc znaczenie prognostyczne: odnosił się do ryzyka zdarzeń w kolejnych latach.

NIH wskazuje, że metoda może wspierać stratyfikację ryzyka, czyli rozróżnianie jego poziomów. Nie jest gotową diagnozą ani pewną prognozą dla pojedynczej osoby, a przewidywanie zawału i udaru wymaga dalszej optymalizacji. Dziesięć lat oznacza tutaj okres oceny ryzyka, nie termin wystąpienia choroby.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, a w nagłej sytuacji zdrowotnej należy zadzwonić pod 112.

Źródła

Więcej z działu Zdrowie

Wszystkie tematy z działu Zdrowie