Odznaczenia zwrócone Nawrockiemu: ile osób i dlaczego

Ile osób zwróciło odznaczenia do KPRP?

Kancelaria Prezydenta potwierdziła, że zwrot przyznanego odznaczenia zgłosiło 14 osób. Dane obejmują pierwszy rok urzędowania Karola Nawrockiego i zostały przekazane portalowi Gazeta.pl. Tę samą liczbę podają też Onet, relacjonujący informację KPRP, oraz tygodnik Wprost, więc co do skali zwrotów przekazy są zgodne.

Potwierdzona przez KPRP liczba osób zgłaszających zwrot wynosi 14. W przytoczonych materiałach nie ma pełnej listy osób, które odesłały odznaczenia, ani dat poszczególnych zwrotów. Według Google Trends 6 października 2026 r. około godz. 13:00 hasło „odznaczenie” miało w Polsce 200+ wyszukiwań w ostatnich godzinach.

Dlaczego odznaczeni odsyłają wyróżnienia?

Kancelaria Prezydenta nie wskazała jednego wspólnego powodu zwrotów. Urzędnicy KPRP podkreślili w rozmowie z portalem Gazeta.pl, że zwroty nie miały jednolitego charakteru ani wspólnej podstawy.

Zwrotom zwykle towarzyszyła korespondencja wskazująca motywy decyzji. Jednym z podawanych powodów był protest przeciw odebraniu prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Inne odznaczenia trafiły do kancelarii bez szerszego uzasadnienia. Dane nie oznaczają 14 protestów w jednej sprawie: zwroty miały różne podstawy, a część przekazano bez szerszego uzasadnienia.

Jaki związek ze zwrotami ma sprawa Orderu Orła Białego Zełenskiego?

Odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego jest jednym z motywów zwrotów, ale nie dotyczy wszystkich 14 przypadków. W czerwcu 2026 r. Karol Nawrocki ogłosił decyzję o odebraniu prezydentowi Ukrainy orderu przyznanego mu w 2023 r. Według portalu Gazeta.pl Nawrocki zareagował w ten sposób na nadanie imienia „Bohaterów UPA” jednej z jednostek wojskowych przez Zełenskiego.

Sprawa dotyczyła decyzji Karola Nawrockiego wobec odznaczenia prezydenta Ukrainy. Inny wątek to zagraniczna aktywność Karola Nawrockiego, którą opisujemy osobno. Część odznaczonych uznała decyzję za powód do odesłania własnych wyróżnień. Kancelaria nie podała jednak, ile z 14 osób kierowało się właśnie tym motywem, dlatego nie da się przypisać go całej grupie.

Kto zwrócił odznaczenia i jakie wyróżnienia odesłano?

Odznaczenia zwrócili zarówno przedstawiciele Ukrainy, jak i Polacy. KPRP wymieniła w informacji dla portalu Gazeta.pl m.in. pięć osób z Ukrainy:

• Wołodymyr Hrojsman, były premier Ukrainy,
• Wasyl Bodnar, ambasador Ukrainy w Polsce,
• Igor Żółkiew, zastępca szefa Kancelarii Prezydenta Ukrainy,
• Andrij Sybiha, szef ukraińskiego MSZ,
• Kyryło Budanow, szef Kancelarii Prezydenta Ukrainy.

Wśród zwracających byli także Polacy, których nazwisk nie ujawniono. Kancelaria opisała ich ogólnie: osoba odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi, osoba z Krzyżem Wolności i Solidarności, znany aktor ze Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz historyk i opozycjonista z czasów PRL, który odesłał dwa odznaczenia Orderu Odrodzenia Polski.

Zwrócone wyróżnienia nadano w latach 1984-2026. Katalog jest szeroki: Order Odrodzenia Polski, Order Zasługi RP, Krzyż Zasługi, Krzyż Wolności i Solidarności, Medal za Długoletnią Służbę oraz Gwiazda Iraku, w różnych klasach i stopniach. Zestawienie obejmuje różne rodzaje orderów i odznaczeń, w tym wyróżnienia za służbę.

Czy odesłanie odznaczenia odbiera jego status?

Samo odesłanie odznaki nie odbiera statusu osoby odznaczonej. Według tygodnika Wprost taki gest nie wywołuje skutków prawnych: kto nie został formalnie pozbawiony wyróżnienia, nadal jest odznaczony.

Pozbawienie odznaczenia to osobna procedura opisana w ustawie o orderach i odznaczeniach. Prezydent RP może pozbawić orderu lub odznaczenia, jeśli nadano je w wyniku wprowadzenia w błąd albo gdy odznaczony dopuścił się czynu, przez który stał się niegodny wyróżnienia. Decyzję podejmuje prezydent na wniosek uprawnionych podmiotów lub z własnej inicjatywy, po zasięgnięciu wymaganych opinii, a postanowienie publikuje się w Monitorze Polskim. Zwrot odznaki przez samego odznaczonego jest więc gestem symbolicznym, a nie zrzeczeniem się tytułu.

Granice kompetencji kancelarii pokazuje przypadek ppłk. rezerwy Macieja Moryca. W lutym 2026 r. zapowiedział on odesłanie medalu otrzymanego od Amerykanów za udział w misji NATO w Afganistanie. Krytykował w ten sposób brak, jego zdaniem, odpowiedniej reakcji Nawrockiego na słowa Donalda Trumpa o roli sojuszników w Afganistanie. KPRP odesłała mu Medal NATO, bo nie jest to odznaczenie państwowe RP ani wyróżnienie nadawane przez prezydenta. Jako właściwego adresata gestu wskazała Biuro Sekretarza Generalnego NATO.

Które deklarowane zwroty nie zostały potwierdzone?

Deklaracja Piotra Foglera o zwrocie Złotego Krzyża Zasługi nie jest potwierdzonym zwrotem. Według tygodnika Wprost Fogler zapowiadał odesłanie odznaczenia w proteście przeciw decyzji dotyczącej Zełenskiego, jednak według KPRP krzyż nie wpłynął do kancelarii.

Dla czytelnika wynika z tego prosta zasada: publiczna zapowiedź zwrotu, nawet szeroko komentowana, nie oznacza, że odznaczenie fizycznie trafiło do Kancelarii Prezydenta. KPRP potwierdziła 14 osób, które w pierwszym roku urzędowania Karola Nawrockiego zgłosiły zwrot odznaczenia.