Barbara Nowacka: co mówi po atakach w szkołach

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 7W Trends: 200+

Odpowiedź w skrócie

Barbara Nowacka 9 października zaapelowała do nauczycieli, by po serii zdarzeń w szkołach rozmawiali z uczniami o sytuacjach kryzysowych, a także z rodzicami. MEN i MSWiA zapowiadają szkolenia dla dyrektorów oraz prace nad zmianami przepisów i ćwiczeniami na różne zagrożenia. Osobno Nowacka poprosiła kuratorów o przypomnienie dyrektorom obowiązujących procedur.

Barbara Nowacka, minister edukacji Polski, na portrecie w 2023 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. The Chancellery of the Prime Minister of the Republic of Poland / Wikimedia Commons, licencja CC BY 3.0 pl

Co wiemy teraz

  1. Barbara Nowacka poprosiła nauczycieli o rozmowy z uczniami o sytuacjach kryzysowych i o reagowaniu na niepokojące sygnały, a także o rozmowę z rodzicami.

  2. Według MEN kuratorzy mają spotkać się z dyrektorami szkół, żeby przypomnieć im procedury bezpieczeństwa. Ministerka zapowiedziała też wsparcie Policji i przypomniała, że uczniowie mogą liczyć na pomoc psychologów i psychiatrów.

  3. Nowacka zapowiedziała przepisy, które mają zwiększyć bezpieczeństwo w szkołach i dać dyrektorom więcej narzędzi do działania.

  4. MEN i MSWiA zapowiadają, że jeszcze w 2026 r. w każdej szkole odbędzie się co najmniej jedno spotkanie o procedurach kryzysowych z udziałem służb.

  5. Zapowiedziano szkolenia dla 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli. Na program przeznaczono ponad 45 mln zł.

Co powiedziała Barbara Nowacka po atakach w szkołach?

Barbara Nowacka poprosiła nauczycieli o rozmowy z uczniami i rodzicami, zleciła kuratorom spotkania z dyrektorami i zaapelowała do mediów o rozwagę. Według komunikatu Ministerstwa Edukacji Narodowej z 9 października ministerka chce, żeby w kolejnym tygodniu nauczyciele rozmawiali z uczniami o sytuacjach kryzysowych i o tym, jak reagować na niepokojące sygnały. Apel dotyczył też dorosłych w otoczeniu dzieci. Nowacka ujęła to tak: „Proszę o rozmowę z uczniami, ale też rodzicami”.

Drugi element reakcji dotyczy samych szkół. MEN przekazało, że ministerka poprosiła kuratorów oświaty o zorganizowanie spotkań z dyrektorami. Głównym celem spotkań ma być przypomnienie obowiązujących procedur bezpieczeństwa. Podczas spotkań kuratorzy mają przypomnieć dyrektorom obowiązujące procedury bezpieczeństwa. Nowacka zapowiedziała wsparcie Policji oraz przypomniała o pomocy psychologów i psychiatrów.

Trzeci wątek był skierowany do mediów. Ministerka poprosiła o rozważne informowanie o zdarzeniach w szkołach, bo jej zdaniem ostatnim wydarzeniom towarzyszyła fala dezinformacji. Kto chce lepiej zrozumieć, za co w resorcie odpowiada ministerka, znajdzie więcej w tekście o kompetencjach Barbary Nowackiej w sprawach uczniów.

Apele dotyczą działań, które nauczyciele i szkoły mogą podjąć niezależnie od zapowiadanych zmian przepisów. Nowacka zwróciła się do nauczycieli o przeprowadzenie rozmów w kolejnym tygodniu.

Jakie działania MEN i MSWiA zapowiadają dla szkół?

MEN i MSWiA zapowiedziały program współpracy szkół ze służbami, wzorowany na programie „Edukacja z wojskiem”. Według komunikatu MEN z 8 października jeszcze w 2026 r. w każdej szkole ma się odbyć co najmniej jedno spotkanie o procedurach bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. W spotkaniu mają uczestniczyć społeczność szkolna i przedstawiciele służb.

Drugą częścią programu są szkolenia dla kadry kierowniczej. Według zapowiedzi skorzysta z nich 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli. Szkolenia mają dotyczyć procedur bezpieczeństwa oraz budowania zespołów kryzysowych w placówkach. Na cały program ministerstwa przeznaczyły ponad 45 mln zł.

Zapowiedzi da się podzielić na trzy poziomy:

  • Wszystkie szkoły: co najmniej jedno spotkanie ze służbami do końca 2026 r.
  • Dyrektorzy szkół i przedszkoli: szkolenia dla 7,5 tys. osób.
  • Finansowanie: ponad 45 mln zł na realizację programu.

To na razie zapowiedzi resortów, a nie obowiązujące przepisy ani wdrożone rozwiązania. Według zapowiedzi do końca 2026 r. w każdej szkole ma odbyć się co najmniej jedno spotkanie ze służbami z udziałem społeczności szkolnej.

Jak mają zmienić się procedury bezpieczeństwa w szkołach?

MEN i MSWiA planują zmianę rozporządzenia BHP i równolegle pracują nad przepisami ustawowymi o ćwiczeniach na różne rodzaje zagrożeń. Według komunikatu MEN z 8 października nowelizacja rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach ma określić, jakie obowiązki ma dyrektor przy zapoznawaniu uczniów, rodziców i pracowników z procedurami bezpieczeństwa.

Druga zmiana dotyczy ćwiczeń. Obecnie ćwiczenia obejmują ewakuację. Przygotowywane przepisy mają pozwolić ćwiczyć także schronienie się w bezpiecznym miejscu w budynku. MEN podaje jako przykład zagrożenie atakiem z powietrza. Ćwiczenia mają więc obejmować różne scenariusze, a nie jeden.

Dzień później, 9 października, Barbara Nowacka mówiła o tych pracach w rozmowie, którą zrelacjonował Serwis Samorządowy PAP. Zapowiedziała zmiany, które mają zwiększyć bezpieczeństwo i dać dyrektorom większe narzędzia działania. Według ministerki konsultacje z kuratorami już się odbyły, rozmowy z radami dyrektorskimi trwają, a do rozmów zaproszono też związki zawodowe. Nowe rozwiązania mają zostać przedstawione jako ustawa albo rozporządzenie.

Zapowiadane działania różnią się trybem i tempem:

  • Spotkania kuratorów z dyrektorami: przypomnienie zasad, które już obowiązują.
  • Spotkania ze służbami: co najmniej jedno w każdej szkole jeszcze w 2026 r.; osobno zapowiedziano szkolenia dla 7,5 tys. dyrektorów.
  • Nowelizacja rozporządzenia BHP: obowiązki dyrektora w informowaniu społeczności szkolnej.
  • Prace ustawowe: podstawa prawna dla ćwiczeń na różne zagrożenia, w tym schronienia.

Żadna z tych zmian w przepisach nie obowiązuje. Ministerstwa opisują je jako planowane lub przygotowywane.

Co Nowacka powiedziała o wecie prezydenta?

Barbara Nowacka powiązała sprawę bezpieczeństwa w szkołach z wetem prezydenta Karola Nawrockiego do zapisu o odbieraniu uczniom niebezpiecznych przedmiotów. Według Polskiego Radia 24 ministerka wskazała, że prezydent zawetował ten przepis w ustawie o prawach i obowiązkach ucznia.

Polskie Radio 24 opisało też, czego dotyczył ten zapis. Według tej relacji szkoła mogłaby odebrać uczniowi przedmioty osobiste, jeżeli ich posiadanie zagraża bezpieczeństwu ucznia albo innych osób lub narusza zasady bezpieczeństwa placówki. Przepis obejmował też przedmioty, które mogą prowadzić do naruszania przepisów o alkoholu, tytoniu i narkotykach.

Portal TVN24 podał w tytule swojego materiału, że prezydent zawetował prawo do odebrania uczniowi niebezpiecznych przedmiotów. Redakcja pobrała tylko ten nagłówek, bez pełnej treści artykułu.

To stanowisko ministerki w sporze politycznym. Źródła nie łączą weta z konkretnym zdarzeniem w żadnej szkole. Nowacka przywołała zawetowany zapis w kontekście dyskusji o bezpieczeństwie w szkołach.

Dlaczego MEN reaguje właśnie teraz?

MEN reaguje na serię zdarzeń w szkołach i ich otoczeniu, do których doszło w ostatnich dniach. Według Interii w Ostrołęce doszło do ataku nożem, w którym poszkodowanych zostało dziewięć osób. W szkole podstawowej w Leszczydole-Nowinach ranne zostały trzy osoby, a jedna z nich zmarła. Interia podała również, że w Sierpcu policja zatrzymała 17-latka, który miał zapowiadać kolegom, że zrobi coś złego w szkole. Więcej o powiązanych zdarzeniach opisujemy w tekście o naradzie rządu po atakach w szkołach.

Komunikaty pojawiły się dzień po dniu. 8 października MEN i MSWiA przedstawiły program spotkań, szkoleń i zmian w przepisach. 9 października Nowacka zwróciła się z apelem do nauczycieli, rodziców i mediów i zapowiedziała zmiany ustawowe.

Rzeczniczka MEN przekazała „Faktowi”, jak postępować w takiej sytuacji. Groźby, zapowiedzi przemocy i niebezpieczne wyzwania należy zgłaszać policji. Jeżeli dotyczą konkretnej szkoły, trzeba poinformować także jej dyrektora. Według rzeczniczki każdy taki sygnał ma być potraktowany poważnie i sprawdzony.

Dla rodziców i uczniów wniosek jest praktyczny: groźby, zapowiedzi przemocy i niebezpieczne wyzwania należy zgłaszać policji, a jeśli dotyczą konkretnej szkoły, także jej dyrektorowi.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska