Inflacja bazowa: ile wyniosła i co oznacza dla stóp
Odpowiedź w skrócie
Inflacja bazowa w Polsce wyniosła w październiku 2,9 proc. rok do roku i 0,0 proc. miesiąc do miesiąca. To spadek z 3,1 proc. we wrześniu. Ceny w bazowej części koszyka rosną więc wolniej, a dane dają argument za stabilizacją stóp procentowych, ale nie przesądzają kolejnej decyzji RPP.

Co wiemy teraz
Inflacja bazowa bez cen żywności i energii wyniosła 2,9 proc. rok do roku i 0,0 proc. miesiąc do miesiąca.
Roczna dynamika spadła z 3,1 proc. o 0,2 pkt proc., zgodnie z konsensusem.
Dane wskazują na stopniowe osłabienie presji cenowej, chociaż nie obniżyły się wszystkie miary inflacji bazowej.
Odczyt daje RPP argument za stabilizacją stóp, ale nie rozstrzyga o przyszłych decyzjach.
- 10.2026
CPI wyniósł 3,5 proc. rok do roku wobec 4,1 proc. we wrześniu.
Ile wyniosła inflacja bazowa w październiku 2026 r.?

Inflacja bazowa bez cen żywności i energii wyniosła w październiku 2,9 proc. rok do roku oraz 0,0 proc. miesiąc do miesiąca.
We wrześniu oba wyniki wynosiły odpowiednio 3,1 proc. i 0,0 proc. Roczna dynamika zmniejszyła się zatem o 0,2 pkt proc., natomiast poziom bazowego koszyka nie zmienił się między wrześniem a październikiem. Według Analizy.pl październikowy odczyt był zgodny z konsensusem.
W karcie faktów nie ma bezpośredniej strony komunikatu NBP z październikowymi danymi za 2026 r. Wartości przytaczają zgodnie Business Insider Polska, Analizy.pl oraz depesza PAP Biznes opublikowana przez Strefę Inwestorów, a wszystkie te redakcje powołują się na NBP.
Co spadek inflacji bazowej oznacza dla cen?
Spadek inflacji bazowej oznacza wolniejsze tempo wzrostu cen w bazowej części koszyka, a nie powszechną obniżkę cen.
Wynik 0,0 proc. miesiąc do miesiąca wskazuje, że poziom cen w tym koszyku nie zmienił się względem września. Odczyt 2,9 proc. rok do roku oznacza jednak, że był on nadal o 2,9 proc. wyższy niż w październiku poprzedniego roku. Spadła więc dynamika, a nie mierzony poziom cen w porównaniu rocznym.
Według Analizy.pl dane wskazują na stopniowe słabnięcie presji cenowej oraz brak wyraźnych efektów drugiej rundy. W przytoczonej ocenie ING efekty drugiej rundy oznaczają przede wszystkim podwyżki płac wywołane wcześniejszym wzrostem inflacji, które mogą podtrzymywać dalszą presję cenową. Podobną ocenę przedstawili ekonomiści ING, którzy przed publikacją wskazywali na niskie ryzyko takich efektów na podstawie zmian cen w kategorii rekreacja, sport i kultura.
Wniosek trzeba jednak formułować ostrożnie. Jedna z czterech miar inflacji bazowej, piętnastoprocentowa średnia obcięta, nie spadła. Październikowe dane pokazują zatem przeważnie słabszą presję cenową, lecz nie jej jednolite obniżenie we wszystkich przekrojach.
Co inflacja bazowa oznacza dla stóp procentowych?
Październikowa inflacja bazowa daje RPP argument za stabilizacją stóp lub brakiem pośpiechu z podwyżkami, ale nie przesądza decyzji Rady.
Jan Karczewski z Michael/Ström ocenił, że bieżące dane przemawiają za stabilizacją stóp procentowych. Zastrzegł jednocześnie, że prognozowana inflacja w 2027 r. oraz sytuacja na rynkach finansowych ograniczają przestrzeń do większego optymizmu. Karta faktów nie zawiera wartości prognoz na 2027 r., dlatego sam październikowy wynik nie wystarcza do określenia dalszego kierunku stóp.
Ekonomiści Erste BP jeszcze przed publikacją danych oceniali, że brak szerokiego rozlewania się presji kosztowej i hamowanie wzrostu gospodarczego pozwalają RPP czekać z ewentualnymi podwyżkami. Jest to argument ekonomistów, a nie zapowiedź decyzji Rady.
NBP wyjaśnia, że polityka pieniężna wpływa na wydatki gospodarstw domowych i przedsiębiorstw poprzez stopy procentowe, a następnie oddziałuje na inflację. Najsilniejsze skutki zmiany jej parametrów pojawiają się dopiero po kilku kwartałach. RPP musi więc brać pod uwagę nie tylko bieżący odczyt, ale również przyszłą ścieżkę cen i opóźnienie działania wcześniejszych decyzji.
Jak październikowy wynik wypada na tle innych miar inflacji?

Większość październikowych wskaźników obniżyła się względem września, ale kierunek zmian nie był całkowicie jednolity.
Zasadniczy CPI spadł z 4,1 do 3,5 proc. rok do roku. Inflacja po wyłączeniu cen administrowanych również zmniejszyła się z 4,1 do 3,5 proc., a miara bez cen najbardziej zmiennych spadła z 4,0 do 3,3 proc. Inflacja bez żywności i energii obniżyła się z 3,1 do 2,9 proc.
Wyjątkiem była piętnastoprocentowa średnia obcięta, która pozostała na poziomie 2,8 proc. rok do roku. Zestawienie pokazuje więc przeważający ruch w dół, ale nie potwierdza spadku każdej miary:
| Wskaźnik | Wrzesień 2026 | Październik 2026 |
|---|---|---|
| CPI | 4,1 proc. | 3,5 proc. |
| Bez cen administrowanych | 4,1 proc. | 3,5 proc. |
| Bez cen najbardziej zmiennych | 4,0 proc. | 3,3 proc. |
| Bez żywności i energii | 3,1 proc. | 2,9 proc. |
| Średnia obcięta | 2,8 proc. | 2,8 proc. |
Najczęściej omawiana miara bazowa pomija żywność i energię. Nie należy jej zatem utożsamiać z CPI.
Czym jest inflacja bazowa i dlaczego NBP ją obserwuje?
Inflacja bazowa to grupa wskaźników pomagających ocenić trwałość presji cenowej po ograniczeniu wpływu wybranych kategorii cen.
Zgodnie z metodyką NBP najczęściej przywoływany wskaźnik powstaje po usunięciu z koszyka CPI żywności i energii. Kategorie te są szczególnie podatne na krajowe oraz zewnętrzne szoki podażowe. W 2026 r. odpowiadają łącznie za 42,6 proc. wagi koszyka używanego do obliczania tej miary.
NBP wskazuje, że miary bazowe służą do rozpoznawania źródeł inflacji, oceny jej trwałości i prognozowania tendencji. Wskaźnik bez żywności i energii pokazuje zmiany cen dóbr i usług, na które krajowa polityka pieniężna ma relatywnie duży wpływ.
Odczytu 2,9 proc. nie należy jednak traktować jako automatycznego osiągnięcia celu inflacyjnego. Cel NBP wynosi 2,5 proc. z symetrycznym przedziałem odchyleń od 1,5 do 3,5 proc., dotyczy CPI i ma charakter średniookresowy. Inflacja bazowa jest jednym z narzędzi oceny presji cenowej, a nie wskaźnikiem zastępującym CPI.
Więcej z działu Gospodarka
-
Anthropic na Nasdaq: cena akcji ANT i wycena spółkiAnthropic ustalił cenę akcji w IPO na 83 USD, powyżej przedziału 70-78 USD. Wycena ok. 1,5 bln USD według BBC. Co z zakupem z Polski i podatkiem? -
Leszek Balcerowicz o wydatkach socjalnych po decyzji S&PCo Leszek Balcerowicz powiedział w TOK FM o długu, 800 plus i 13. emeryturze tydzień po obniżeniu perspektywy ratingu Polski przez S&P. -
Danish Crown odwołał prezesa: powody i sytuacja SokołowaRada nadzorcza Danish Crown, właściciela Sokołowa, odsunęła Nielsa Duedahla. Powody to kryzys wieprzowiny i słabe wyniki. Co wiemy o polskiej spółce? -
Okaidi Poland: dlaczego syndyk wyprzedaje ubraniaSyndyk sprzedaje pakiet ubrań po upadłości Okaidi Poland. Sprawdź cenę, termin ofert i jakie inne składniki majątku wystawiono.