Unia Europejska: dlaczego nadal kupuje rosyjski gaz

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 2W Trends: 200+

Odpowiedź w skrócie

8,7 mld euro wyniosła wartość LNG z Jamału kupionego przez koncerny z UE od stycznia do października 2026 r. Do Unii dostarczono 12,9 mln ton gazu. Zakupy trwały, ponieważ całkowity zakaz importu miał obowiązywać dopiero od stycznia 2027 r.

Terminal LNG i gazowiec u wybrzeża na tle gór
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Nothing Ahead / Pexels, licencja Pexels

Co wiemy teraz

  1. 01.2027

    Od początku 2027 r. miał obowiązywać całkowity zakaz importu rosyjskiego LNG, a Bruksela zamierzała utrzymać ten termin.

  2. „Der Spiegel” opisał wyliczenia organizacji Urgewald, przygotowane na podstawie danych firmy analitycznej Kpler.

  3. Styczeń-październik 2026 r.

    Koncerny z państw UE kupiły LNG z projektu Jamał o wartości 8,7 mld euro.

  4. Styczeń-październik 2026 r.

    Do portów Unii Europejskiej przypłynęło 177 tankowców z łącznie 12,9 mln ton LNG z Jamału.

  5. Styczeń-październik 2026 r.

    Francja odebrała 42 proc. dostaw, wyprzedzając Belgię i Hiszpanię.

  6. 2026

    Państwa UE odbierały 81 proc. dostaw LNG z projektu Jamał.

Dlaczego Unia Europejska nadal kupuje rosyjski LNG?

Metalowe rury, zawory i regulator instalacji przesyłowej
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. ArtisticOperations / Pixabay, licencja Pixabay

Unia Europejska nadal sprowadzała rosyjski LNG, ponieważ całkowity zakaz importu miał zacząć obowiązywać dopiero w styczniu 2027 r. Do tego czasu zakupy kontynuowały koncerny energetyczne z państw członkowskich.

W związku z niedoborami oraz blokadą cieśniny Ormuz pojawiły się postulaty przesunięcia zakazu. O odroczenie terminu apelował między innymi szef włoskiego koncernu Eni. Według informacji „Der Spiegel”, przywołanych przez Business Insider Polska i Next Gazeta.pl, Bruksela zamierzała jednak trzymać się pierwotnego planu.

Oznacza to, że dane za okres od stycznia do października 2026 r. odnoszą się do czasu poprzedzającego planowane wejście pełnego zakazu. Nie należy zatem przedstawiać go jako regulacji, która już wtedy zatrzymała dostawy. Źródła nie opisują szczegółowo umów poszczególnych importerów ani wszystkich prawnych i technicznych powodów kontynuowania zakupów.

Przedstawione dane dotyczą wyłącznie skroplonego gazu z projektu Jamał; powiązany materiał opisuje sankcje wobec Rosji i handel paliwami.

Ile był wart rosyjski LNG kupiony przez UE?

Rosyjski LNG kupiony przez koncerny z państw UE od stycznia do października 2026 r. miał wartość 8,7 mld euro. Kwota odnosi się do surowca pochodzącego z arktycznego projektu Jamał.

Jest to wartość zakupów, a nie ustalona suma, która w całości wpłynęła bezpośrednio do budżetu państwa rosyjskiego. Relacje medialne wskazują, że pieniądze z transakcji zasilały rosyjski budżet wojenny, ale wykorzystane źródła nie rozdzielają 8,7 mld euro na podatki, przychód producenta, transport i pozostałe składniki ceny.

Nie można więc na podstawie tych danych odpowiedzieć, ile dokładnie pieniędzy otrzymało bezpośrednio państwo rosyjskie. Można natomiast stwierdzić, że koncerny z UE zapłaciły za rosyjski surowiec łącznie 8,7 mld euro. To ważne rozróżnienie również przy analizowaniu innych źródeł finansowania Rosji.

Szczegółowe wyliczenia przygotowała organizacja Urgewald, wykorzystując dane firmy analitycznej Kpler. Liczby opisał „Der Spiegel”, a następnie przytoczyły je polskie redakcje. Nie są to zatem dwa niezależne zestawy obliczeń, mimo że informacje ukazały się w więcej niż jednym polskim serwisie.

Jak duża była skala dostaw LNG z Jamału do UE?

Od stycznia do października 2026 r. do portów UE dotarło 12,9 mln ton LNG z Jamału na pokładach 177 tankowców. Wolumen był nieco większy niż w analogicznym okresie rok wcześniej.

Zestawienie najważniejszych liczb pokazuje skalę handlu: 12,9 mln ton surowca, 177 dostaw morskich i 8,7 mld euro wartości zakupów w ciągu dziesięciu miesięcy. Wszystkie te dane pochodzą z wyliczeń Urgewald opartych na informacjach Kpler.

Zakres zestawienia jest ograniczony do LNG z projektu Jamał. Według relacji „Der Spiegel” był to wówczas jedyny projekt, z którego rosyjski gaz trafiał do Unii Europejskiej. Dane nie obejmują więc zbiorczo wszystkich możliwych rosyjskich surowców energetycznych, lecz konkretny kierunek dostaw skroplonego gazu.

Liczba tankowców oznacza rejsy z ładunkiem skierowanym do unijnych portów. Sam port odbioru nie przesądza natomiast, w którym państwie gaz został ostatecznie zużyty ani jakiej narodowości był kupujący go koncern.

Dlaczego wartość zakupów wzrosła mocniej niż ilość gazu?

Banknoty euro pod lupą obok czarnego kalkulatora
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pixabay / Pexels, licencja Pexels

Wartość zakupów wzrosła znacznie mocniej niż wolumen, ponieważ w 2026 r. wyraźnie podniosły się ceny LNG. Według źródeł skok cen wiązał się z wojną USA i Izraela przeciwko Iranowi oraz blokadą cieśniny Ormuz.

Do portów UE trafiło nieco więcej LNG z Jamału niż rok wcześniej, ale koszt transakcji był znacznie wyższy niż w 2025 r. Różnica wynikała więc nie tylko z ilości sprowadzonego gazu. Istotna była również wyższa cena przypadająca na kupowany surowiec.

To wyjaśnia, dlaczego samej wartości 8,7 mld euro nie należy odczytywać jako prostego miernika wzrostu wolumenu dostaw. Ilość gazu zwiększyła się nieznacznie, podczas gdy warunki cenowe znacznie mocniej podniosły łączny koszt zakupów.

Blokada cieśniny Ormuz pojawia się w danych w dwóch powiązanych kontekstach. Z jednej strony była wskazywana jako przyczyna wzrostu cen LNG. Z drugiej stała się argumentem zwolenników przesunięcia planowanego zakazu importu rosyjskiego gazu.

Które państwa UE odbierały najwięcej rosyjskiego LNG?

Największym unijnym odbiorcą rosyjskiego LNG była Francja, do której skierowano 42 proc. dostaw od stycznia do października 2026 r. Kolejne miejsca zajęły Belgia i Hiszpania, każda z udziałem wynoszącym niespełna 25 proc. Holandia odebrała około 10 proc.

Te wartości opisują kierunki dostaw do państw UE, a nie strukturę własnościową koncernów dokonujących zakupów. Nie oznaczają również, że cały gaz rozładowany w danym kraju został tam ostatecznie zużyty. Dane pozwalają ustalić udział poszczególnych państw odbioru, ale nie końcowe przeznaczenie każdej partii LNG.

Rozkład dostaw pokazuje silną koncentrację w kilku państwach. Francja samodzielnie odpowiadała za największą część unijnego odbioru, a razem z Belgią, Hiszpanią i Holandią tworzyła grupę głównych kierunków dla LNG przypływającego z Jamału.

Co zakaz UE może oznaczać dla eksportu LNG z Jamału?

Zakaz UE może poważnie ograniczyć eksport LNG z Jamału, ponieważ państwa Unii odbierały 81 proc. dostaw z tego projektu. Rynek europejski miał zatem kluczowe znaczenie dla odbioru LNG z Jamału, skoro państwa UE odbierały 81 proc. dostaw.

Dostawy do Europy obsługiwały specjalne tankowce-lodołamacze. Po rozładunku statki szybko wracały do portu macierzystego. Alternatywna droga do Azji, prowadząca wzdłuż północnego wybrzeża Rosji, była natomiast trudna.

Według danych przytoczonych przez „Der Spiegel” przez osiem kolejnych lat poprzedzających publikację z 12 listopada 2026 r. między listopadem a majem tą trasą realizowano jedynie po 11 transportów rocznie. Zestawienie tej liczby z udziałem UE wynoszącym 81 proc. pokazuje, dlaczego zastąpienie rynku europejskiego kierunkiem azjatyckim stanowiło istotne wyzwanie.

Sebastian Roetters z organizacji Urgewald ocenił, że utrata europejskiego rynku będzie dla rosyjskiego sektora LNG w Arktyce „katastrofalnym ciosem”. Jest to opinia przedstawiciela organizacji, a nie przesądzony rezultat planowanego zakazu. Faktem pozostaje natomiast wysoki udział państw UE w odbiorze gazu z Jamału oraz ograniczone wykorzystanie alternatywnej trasy do Azji.

Więcej z działu Gospodarka

Wszystkie tematy z działu Gospodarka