Sławomir Patyra: co wiadomo o sędzi TK

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyW Trends: 20 tys.+

Odpowiedź w skrócie

Sławomir Patyra to sędzia Trybunału Konstytucyjnego wybrany przez obecny Sejm. Według rozmówcy cytowanego przez WP Wiadomości wszedł do pokojów pracy w siedzibie TK razem z sędzią Korwin-Piotrowską jako osoba zaprzysiężona bezpośrednio przez prezydenta Karola Nawrockiego. W tych relacjach nie przytoczono jego wypowiedzi o awanturze z udziałem Macieja Berka.

Sławomir Patyra w ławach sejmowych w 2026 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Kancelaria Sejmu / Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0

Co wiemy teraz

  1. Według relacji serwisu WP Wiadomości do pokojów pracy w TK weszli tylko Sławomir Patyra i sędzia Korwin-Piotrowska. Rozmówca portalu wskazał ich jako osoby zaprzysiężone bezpośrednio przez prezydenta Karola Nawrockiego.

  2. Prezes TK Bogdan Święczkowski zaprzeczył, by naruszył nietykalność Macieja Berka. Mówi, że stanął w drzwiach, bo jego zdaniem Berek nie objął urzędu sędziego.

  3. Maciej Berek mówił o fizycznym wypchnięciu, choć zaznaczył, że do szarpaniny nie doszło. Zapowiedział zawiadomienie w sprawie możliwego naruszenia jego nietykalności.

  4. Berek, wybrany we wrześniu na sędziego TK, złożył w Sejmie ślubowanie z formułą „wobec prezydenta”. Prezes TK nie dopuścił go do orzekania.

Kim jest Sławomir Patyra w tej sprawie?

Sławomir Patyra jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego, którego wybrał obecny Sejm i który złożył ślubowanie przed prezydentem. Sejm wybrał go 11 czerwca 2026 r.: za było 235 posłów, przeciw 184, a 5 wstrzymało się od głosu. Uchwałę opublikowano w Monitorze Polskim pod poz. 603. Według informacji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Patyra złożył ślubowanie przed Prezydentem RP 28 lipca 2026 r. i tego dnia objął urząd sędziego TK.

Zawodowo Patyra jest związany z UMCS. Profil uczelni przedstawia go jako profesora uczelni i kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego. Według tego samego profilu od 2013 r. pracuje też jako radca prawny. Studia prawnicze ukończył w 1994 r., stopień doktora nauk prawnych uzyskał w 2000 r., a doktora habilitowanego w 2012 r.

W obecnym sporze nazwisko Patyry pojawia się w relacji serwisu WP Wiadomości. Po ślubowaniu Macieja Berka sędziowie wybrani przez obecny Sejm pojechali do siedziby TK. Według rozmówcy portalu do pokojów pracy weszli tylko Patyra i sędzia Korwin-Piotrowska, czyli osoby zaprzysiężone bezpośrednio przez prezydenta Karola Nawrockiego. Ta relacja odróżnia więc Patyrę od Berka: Patyra złożył ślubowanie przed głową państwa, a sposób zaprzysiężenia Berka budzi spór.

Co wydarzyło się w siedzibie TK?

Prezes TK Bogdan Święczkowski nie wpuścił Macieja Berka do korytarza Trybunału. Uczestnicy zajścia opisują jego przebieg w różny sposób. Kolejność zdarzeń według źródeł wyglądała tak:

  • 14 października rano Berek złożył w Sejmie ślubowanie z formułą „wobec prezydenta”. Według portalu PolsatNews.pl prezes TK nie dopuścił go potem do orzekania.
  • Według serwisu WP Wiadomości ślubowanie odbyło się w gabinecie marszałka Sejmu, a po nim sędziowie wybrani przez obecny Sejm pojechali do siedziby TK.
  • Według tej samej relacji do pokojów pracy weszli tylko Sławomir Patyra i sędzia Korwin-Piotrowska.
  • Według serwisu Dziennik.pl do siedziby TK przyjechał też Karol Nawrocki. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki mówił, że prezydent chciał się spotkać z obecnymi tam sędziami.

Najwięcej kontrowersji budzi moment, w którym Berek próbował wejść do korytarza. Szersze tło opisujemy w tekście spór o ślubowanie Macieja Berka. Relacje stron są takie:

Kto relacjonujeCo mówi o zajściu
Rozmówca WP WiadomościŚwięczkowski wybiegł z gabinetu, gdy Berek przekraczał próg, mocno go szarpnął i stanął w drzwiach.
Maciej Berek (w Polsat News, według Interii)Prezes fizycznie go wypchnął i oświadczył, że Berek nie wejdzie do korytarza. Berek zaznaczył przy tym, że szarpaniny nie było.
Bogdan Święczkowski (dla WP)Nie naruszył nietykalności Berka, tylko zablokował mu przejście. Dodał, że być może to Berek go dotknął.

Relacje różnią się co do rodzaju kontaktu fizycznego i tego, kto go zainicjował. Święczkowski powiedział WP, że kamery trybunalskie nagrały całe zdarzenie. Zadeklarował, że przekaże nagranie organom publicznym lub organom ścigania, jeśli o nie wystąpią. Nie zapowiedział natomiast jego publicznego pokazania. Berek zapowiedział zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia jego nietykalności osobistej. O tym, czy do naruszenia doszło, mogą rozstrzygnąć tylko właściwe organy.

Dlaczego status Macieja Berka jest sporny?

Status Macieja Berka jest sporny: prezes TK twierdzi, że Berek nie objął urzędu, natomiast media opisują jego ślubowanie z formułą „wobec prezydenta” oraz złożenie pisemnej roty w Kancelarii Prezydenta. Bogdan Święczkowski tak uzasadnił swoje zachowanie w rozmowie z WP: „Po prostu stanąłem w drzwiach i nie przepuściłem pana Berka, który nie objął urzędu sędziego”.

Media opisują przebieg ślubowania inaczej. Według portalu PolsatNews.pl Berek, wybrany na sędziego TK we wrześniu, złożył 14 października w Sejmie ślubowanie z formułą „wobec prezydenta”. Serwis Dziennik.pl podał ponadto, że Berek złożył w Kancelarii Prezydenta pisemną rotę ślubowania z podpisem poświadczonym notarialnie.

Stanowisko Pałacu Prezydenckiego przedstawił w Polsat News doradca prezydenta Błażej Poboży. Według niego Kancelaria Prezydenta czeka na odpowiedź Kancelarii Sejmu w sprawie spełnienia przez Berka wymogów formalnych. Poboży dodał, że gdyby Berek je spełniał, nie byłoby powodów, by odmówić mu powołania.

Jednym z elementów sporu jest to, jakie skutki mają ślubowanie z formułą „wobec prezydenta” i złożenie pisemnej roty; Kancelaria Prezydenta wskazuje też na nierozstrzygnięte wymogi formalne. Strony mają tu rozbieżne stanowiska, a źródła tego nie rozstrzygają. Niniejszy tekst też nie przesądza o skuteczności ślubowania.

Kiedy sędzia TK może podjąć obowiązki?

Według Trybunału sędzia wybrany przez Sejm może podjąć obowiązki po złożeniu ślubowania wobec prezydenta. Podstawą jest Konstytucja: zgodnie z jej tekstem udostępnionym przez Trybunał Konstytucyjny TK liczy 15 sędziów, których Sejm wybiera pojedynczo na dziewięcioletnią kadencję.

Ślubowanie to kolejny etap po wyborze w Sejmie. W komunikacie dotyczącym orzeczenia z 2017 r. TK wskazał, że sędzia wybrany przez Sejm, który złożył ślubowanie wobec prezydenta, może podjąć obowiązki. Może wtedy dostawać sprawy do orzekania i brać udział w Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów TK. Więcej o procedurze piszemy w tekście o tym, jakie są zasady ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Jak to wyglądało w praktyce, pokazuje inny komunikat TK. Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek złożyli ślubowanie wobec prezydenta 1 kwietnia 2026 r. i objęli urząd sędziego TK. Potem wyznaczono ich do składów orzekających i przydzielono im pierwsze sprawy. Podobnie było w przypadku Sławomira Patyry: wybór w Sejmie 11 czerwca, ślubowanie przed prezydentem 28 lipca i objęcie urzędu, jak podał UMCS.

Wszystkie trzy kroki są więc ze sobą powiązane: wybór przez Sejm, ślubowanie wobec prezydenta i dopiero potem praca orzecznicza. Spór o Berka dotyczy tego, czy forma jego ślubowania odpowiada temu modelowi. Komunikaty TK opisują stanowisko instytucji i nie stanowią oceny tej konkretnej sprawy. Ten tekst nie jest poradą prawną.

Co wiadomo o wypowiedzi Sławomira Patyry o awanturze?

Sławomir Patyra nie wypowiedział się publicznie o awanturze w żadnej z relacji, na których opiera się ten tekst. Nie potwierdzają one też, że słyszał krzyk prezesa TK. Nie ma więc podstaw, by przypisywać mu relację z zajścia ani pisać, że był bezpośrednim świadkiem przepychanki przy drzwiach.

Udokumentowane są trzy inne relacje. Rozmówca serwisu WP Wiadomości opisał mocne szarpnięcie Berka przez Święczkowskiego. Maciej Berek, cytowany przez Interię, mówił o wypchnięciu, ale zaprzeczył, by doszło do szarpaniny. Bogdan Święczkowski twierdzi, że tylko zablokował przejście. Z relacji WP wynika jedynie, że Patyra wraz z sędzią Korwin-Piotrowską wszedł do pokojów pracy w siedzibie TK.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska