Ceny prądu w Polsce: dlaczego wzrosły i co z 2027 r.
Odpowiedź w skrócie
10 listopada hurtowa cena energii w Polsce sięgnęła około 460 euro/MWh i była najwyższa w UE. Skok wywołały drogi gaz, słaba produkcja energii z wiatru i fotowoltaiki oraz ubytki mocy w elektrowniach węglowych, ale nie przełożył się automatycznie na standardowe taryfy domowe.

Co wiemy teraz
NoweNa rynku dnia następnego energia kosztowała w Polsce około 460 euro/MWh, wobec około 135 euro/MWh rok wcześniej.
NoweCena na rynku dnia następnego TGE wyniosła 3015 zł/MWh.
NoweRynkowa cena energii publikowana przez PSE osiągnęła 3309 zł/MWh.
NoweRezerwa mocy w krajowym systemie spadła poniżej 1 GW.
Dlaczego hurtowe ceny prądu w Polsce tak mocno wzrosły?

Hurtowe ceny prądu wzrosły, ponieważ jednocześnie podrożał gaz, osłabła produkcja OZE, a awarie i remonty ograniczyły moc elektrowni węglowych.
Forsal.pl za główny czynnik uznał gaz. Na holenderskiej giełdzie kosztował ponad 83 euro/MWh, podczas gdy rok wcześniej było to 31 euro/MWh. Według portalu 9 listopada unijne magazyny gazu były zapełnione w około 72 proc., co miało być najniższym poziomem od rozpoczęcia pomiarów w 2011 r. Szerszy kontekst przedstawia materiał o tym, jak zmieniają się europejski rynek gazu i import rosyjskiego LNG.
Energetyka24 wskazała cały zestaw nakładających się okoliczności: wysokie ceny gazu, sezonowo niską produkcję z fotowoltaiki, okresy bezwietrznej pogody oraz awarie i remonty bloków węglowych. Oba wyjaśnienia się uzupełniają. Drogi gaz zwiększał koszty produkcji, a słabsza generacja OZE i ograniczona dostępność elektrowni konwencjonalnych zmniejszały podaż energii.
Skalę problemu pokazały dane o dostępnej mocy. Według Energetyki24 3 listopada ubytki w elektrowniach konwencjonalnych wynosiły około 10 GW. Dzień wcześniej, przed godz. 12, rezerwa mocy w krajowym systemie spadła poniżej 1 GW. Przy niskiej produkcji wiatrowej i fotowoltaicznej bilans między dostępną mocą a zapotrzebowaniem stał się napięty.
10 listopada energia na rynku dnia następnego kosztowała w Polsce około 460 euro/MWh, najwięcej w Unii Europejskiej. Na Litwie było to 423 euro/MWh, a w Niemczech około 351 euro/MWh. Polska cena przekraczała też ponad trzykrotnie poziom sprzed roku, wynoszący około 135 euro/MWh.
Czy ceny ponad 3 zł/kWh oznaczają taki koszt prądu w domu?
Nie, stawki przekraczające 3 zł/kWh dotyczyły samej energii w najdroższych godzinach i kwadransach rynku hurtowego, a nie domowego rachunku.
9 listopada na rynku dnia następnego TGE cena między godz. 15 a 16 wynosiła 3015 zł/MWh, czyli około 3,02 zł/kWh. Między godz. 16 a 17 osiągnęła 3000 zł/MWh, czyli 3 zł/kWh. Publikowana przez PSE rynkowa cena energii była jeszcze wyższa: między godz. 15:45 a 16 wyniosła 3309 zł/MWh, czyli 3,309 zł/kWh.
Były to stawki z krótkich przedziałów czasu, a nie średnia z całej doby. Średnia dobowa rynkowa cena energii 9 listopada wyniosła 1572,51 zł/MWh, znacznie mniej niż w najdroższym kwadransie.
Inną wartością jest około 460 euro/MWh z 10 listopada. Dotyczy ona rynku dnia następnego, nie standardowej taryfy domowej. Dla porównania średnia cena samej energii zatwierdzona przez Prezesa URE na 2026 r. wynosi 495,16 zł/MWh dla gospodarstw domowych korzystających z taryf sprzedawców z urzędu.
Do pełnego rachunku dochodzą koszty dystrybucji. Rekordowa cena z jednej godziny lub jednego kwadransa nie pokazuje więc, ile za energię i jej dostarczenie zapłaci gospodarstwo rozliczane w standardowej taryfie G11 lub G12.
Czy rachunki za prąd wzrosną w 2027 roku?
Na podstawie dostępnych danych nie można jeszcze przesądzić, czy rachunki gospodarstw domowych wzrosną w 2027 r. ani jaka byłaby skala zmiany.
Forsal.pl podał nieoficjalnie, za „Rzeczpospolitą”, że PGE, Tauron, Enea i Energa miały wnioskować o ustalenie ceny energii w taryfach na poziomie około 600 zł/MWh. Żadna z tych spółek nie potwierdziła informacji, a URE nie zatwierdził takiej stawki.
Poziom około 600 zł/MWh pojawił się również na rynku terminowym. Według Forsal.pl energia z dostawą w 2027 r. kosztowała na giełdzie w październiku 2026 r. średnio około 600 zł/MWh. Michał Sztabler z Noble Securities ocenił, że jest to realny próg opłacalności. Cena kontraktu giełdowego stanowi jednak inny poziom rynku niż zatwierdzona taryfa dla gospodarstw domowych.
Prezes URE Renata Mroczek stwierdziła 25 sierpnia, że jest za wcześnie, aby wiążąco powiedzieć, czy energia dla gospodarstw domowych w 2027 r. będzie tańsza, droższa czy pozostanie na obecnym poziomie. Forsal.pl podał ponadto, że regulator nie przesądził zgody na podwyżki i przeprowadzi własne, niezależne analizy kosztów zakupu energii.
Nie ma jeszcze zatwierdzonej taryfy sprzedażowej ani pełnej taryfy dystrybucyjnej dla gospodarstw domowych na 2027 r. Sam poziom około 600 zł/MWh nie pozwala więc obliczyć przyszłego rachunku.
Ile mogłaby kosztować podwyżka energii do 600 zł/MWh?
W scenariuszu opisanym przez Forsal.pl wzrost ceny samej energii do około 600 zł/MWh oznaczałby około 210 zł netto więcej rocznie przy zużyciu 2000 kWh.
Punktem wyjścia jest średnia zatwierdzona przez Prezesa URE cena samej energii w taryfach sprzedawców z urzędu na 2026 r., wynosząca 495,16 zł/MWh. Różnica względem 600 zł/MWh to 104,84 zł na każdej megawatogodzinie. Roczne zużycie 2000 kWh odpowiada 2 MWh, co daje wzrost kosztu o około 210 zł netto.
Forsal.pl przedstawił także drugi wariant, w którym roczny koszt wzrósłby nawet o około 260 zł netto. Obie wartości są scenariuszami, nie prognozą zatwierdzonego rachunku na 2027 r.
Wyliczenia obejmują wyłącznie cenę samej energii. Nie uwzględniają osobno naliczanych opłat dystrybucyjnych, dlatego nie pokazują zmiany całej kwoty do zapłaty. Podstawą obliczeń jest ponadto nieoficjalny i niezatwierdzony poziom około 600 zł/MWh.
Dlaczego pojedynczy skok giełdowy nie zmienia od razu taryfy domowej?
Pojedynczy skok giełdowy nie zmienia od razu taryfy domowej, ponieważ standardowe stawki są ustalane w odrębnym postępowaniu przed Prezesem URE.
Rynek hurtowy reaguje na bieżące koszty paliw, produkcję poszczególnych źródeł i dostępność mocy. Jego ceny mogą gwałtownie zmieniać się z godziny na godzinę. Gospodarstwa korzystające ze standardowych taryf G11 i G12 nie otrzymują automatycznie nowych stawek po jednym drogim dniu. Dopiero długotrwały wzrost cen hurtowych może wpłynąć na przyszłe taryfy i oferty.
Zgodnie z zasadami opisanymi przez Urząd Regulacji Energetyki przedsiębiorstwa samodzielnie kalkulują taryfy i przedstawiają je Prezesowi URE. Regulator może je zatwierdzić albo odmówić zatwierdzenia. Taryfy powinny pokrywać uzasadnione koszty przedsiębiorstw, a zarazem chronić odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen.
Rekord z jednej godziny sygnalizuje napięcie na rynku hurtowym. Nie jest decyzją o zmianie taryfy dla gospodarstw domowych.
Co dokładnie składa się na rachunek za prąd?
Rachunek za prąd składa się z kosztu zakupu energii oraz kosztów jej dystrybucji.
Stawka wyrażona w zł/MWh opisuje cenę samej energii. Pełna należność obejmuje także koszt dostarczenia jej do odbiorcy. Ani giełdowe 3000 zł/MWh z najdroższej godziny, ani taryfowe 495,16 zł/MWh nie są więc równe całemu rachunkowi gospodarstwa domowego.
URE wyjaśnia zakres poszczególnych taryf. Ceny sprzedaży zatwierdzane przez regulatora dotyczą przede wszystkim gospodarstw domowych korzystających ze sprzedawców z urzędu. Oferty wolnorynkowe nie podlegają zatwierdzaniu przez Prezesa URE. Taryfy dystrybucyjne są natomiast zatwierdzane dla wszystkich grup odbiorców.
Ocena rachunków w 2027 r. wymaga zatem znajomości zarówno ceny energii, jak i stawek dystrybucyjnych. Bez zatwierdzonych pełnych taryf dostępne wartości nie wystarczają do obliczenia rzeczywistej zmiany całej należności.
Czy wysoka cena prądu oznacza ryzyko przerw w dostawach?
Nie, wysoka cena energii nie oznacza sama w sobie zapowiedzi przerw w dostawach ani blackoutu.
Sytuacja systemowa była jednak napięta. Według Energetyki24 2 listopada przed godz. 12 rezerwa mocy spadła poniżej 1 GW, a 3 listopada ubytki mocy w elektrowniach konwencjonalnych wynosiły około 10 GW. Analizy PSE przywołane przez portal wskazywały, że napięty bilans mocy może utrzymywać się do połowy grudnia 2026 r.
Jednocześnie PSE nie przewidywały wówczas konieczności ograniczania dostaw energii. Wysokie ceny odzwierciedlały trudny układ warunków rynkowych i ograniczoną dostępność mocy, ale nie były zapowiedzią wyłączeń odbiorców.
Jak duża była zmienność hurtowych cen energii?
Zmienność była ogromna: w ciągu dwóch dni stawki w wybranych godzinach wzrosły z około 1,2 gr/kWh do ponad 3 zł/kWh.
8 listopada między godz. 11 a 12 cena wynosiła 11,63 zł/MWh, czyli około 1,2 gr/kWh. Dzień później między godz. 15 a 16 osiągnęła 3015 zł/MWh, co odpowiadało około 3,02 zł/kWh. W najdroższym kwadransie rynkowa cena energii publikowana przez PSE sięgnęła 3309 zł/MWh, czyli 3,309 zł/kWh.
Nawet w obrębie 9 listopada różnica była wyraźna. Średnia dobowa RCE wyniosła 1572,51 zł/MWh, a więc pozostała znacznie poniżej ceny z najdroższego kwadransa. To pokazuje, dlaczego pojedynczej stawki godzinowej lub kwartalnej nie należy traktować jako trwałego poziomu cen.
Wartości ponad 3 zł/kWh, około 460 euro/MWh, 495,16 zł/MWh i około 600 zł/MWh opisują różne produkty i okresy. Pierwsza dotyczy krótkich przedziałów 9 listopada, druga rynku dnia następnego 10 listopada, trzecia zatwierdzonej ceny energii na 2026 r., a ostatnia kontraktów oraz nieoficjalnych doniesień taryfowych dotyczących 2027 r.
Więcej z działu Gospodarka
-
Anthropic na Nasdaq: cena akcji ANT i wycena spółkiAnthropic ustalił cenę akcji w IPO na 83 USD, powyżej przedziału 70-78 USD. Wycena ok. 1,5 bln USD według BBC. Co z zakupem z Polski i podatkiem? -
Leszek Balcerowicz o wydatkach socjalnych po decyzji S&PCo Leszek Balcerowicz powiedział w TOK FM o długu, 800 plus i 13. emeryturze tydzień po obniżeniu perspektywy ratingu Polski przez S&P. -
Danish Crown odwołał prezesa: powody i sytuacja SokołowaRada nadzorcza Danish Crown, właściciela Sokołowa, odsunęła Nielsa Duedahla. Powody to kryzys wieprzowiny i słabe wyniki. Co wiemy o polskiej spółce? -
Okaidi Poland: dlaczego syndyk wyprzedaje ubraniaSyndyk sprzedaje pakiet ubrań po upadłości Okaidi Poland. Sprawdź cenę, termin ofert i jakie inne składniki majątku wystawiono.