FAA: dlaczego wstrzymała loty i co stało się na LAS

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 7W Trends: 2 tys.+

Odpowiedź w skrócie

FAA zapobiegawczo wstrzymała starty w całych USA, gdy router przeciążył system podczas wymiany miedzianego łącza na światłowód. Zakaz zniesiono po ponad czterech godzinach. Następnego dnia na lotnisku LAS w Las Vegas nadal odwoływano i opóźniano setki lotów, a pasażerowie stali w długich kolejkach.

Hala odbioru bagażu na lotnisku Harry'ego Reida w Las Vegas
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Harrison Keely / Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0

Co wiemy teraz

  1. NoweWładze USA nie znalazły dowodów na cyberatak, złośliwe działanie ani ingerencję związaną ze sztuczną inteligencją.

  2. NowePo przywróceniu startów zakłócenia trwały, ponieważ samoloty i załogi znajdowały się poza miejscami wymaganymi przez rozkłady.

  3. NoweNa lotnisku Harry Reid w Las Vegas występowały setki opóźnień i odwołań oraz długie kolejki.

  4. NoweFAA zniosła ogólnokrajowe wstrzymanie startów po ponad czterech godzinach.

  5. NoweFAA zatrzymała starty z powodu awarii telekomunikacyjnej obejmującej wiele ośrodków kontroli ruchu trasowego.

Dlaczego FAA wstrzymała starty w całych USA?

Wieża kontroli ruchu lotniczego na terenie dużego lotniska
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Quang Nguyen Vinh / Pexels, licencja Pexels

FAA zatrzymała starty ze względów bezpieczeństwa, ponieważ przeciążenie systemu zakłócało łączność oraz przekazywanie danych radarowych.

Problem pojawił się podczas rutynowej modernizacji infrastruktury telekomunikacyjnej. Według Departamentu Transportu USA w trakcie wymiany miedzianego łącza na światłowód wymieniany router zaczął przeciążać inne routery. Associated Press podała, że skutkiem były okresowe przerwy w łączności i danych radarowych używanych przez system kontroli ruchu lotniczego.

Z relacji Al Jazeery wynika, że prace prowadził wykonawca L3Harris. Router miał generować około 1000 prób połączenia w ciągu każdych czterech lub pięciu sekund. Urzędnicy nie potrafili od razu zlokalizować źródła przeciążenia, dlatego FAA wprowadziła zapobiegawczy zakaz startów na wszystkich amerykańskich lotniskach.

Nie rozstrzygnięto ostatecznie, czy urządzenie działało wadliwie z powodu błędu podczas prac, konfiguracji czy usterki sprzętu. Departament Transportu wskazał błąd wykonawcy i wadliwe urządzenie jako możliwe wyjaśnienia, ale dostępne ustalenia nie pozwalają przypisać technicznej odpowiedzialności jednej z tych przyczyn.

Co działo się na lotnisku LAS w Las Vegas?

Na lotnisku Harry Reid, oznaczonym kodem LAS, 14 listopada utrzymywały się setki zakłóceń oraz długie kolejki.

LAS w tym kontekście nie oznacza terenu leśnego, lecz trzyliterowy kod lotniska obsługującego Las Vegas. Według „Las Vegas Review-Journal” pasażerowie stali w sobotę w długich kolejkach przy stanowiskach biletowych i punktach kontroli TSA. Były to następstwa ogólnokrajowego zatrzymania startów z poprzedniego dnia.

Dane FlightAware przytoczone przez gazetę wskazywały, że do godz. 12:30 czasu pacyficznego na lotnisku Harry Reid odnotowano 230 opóźnień i 208 odwołań. Największe zakłócenia w udostępnionym zestawieniu dotyczyły linii Southwest, które miały około 100 odwołań i 150 opóźnień. American Airlines odnotowały około 30 odwołań i 20 opóźnień, a Delta 25 odwołań i 21 opóźnień.

Stacja FOX5 Las Vegas podała tego samego dnia 197 opóźnionych i 202 odwołane loty. Tych wartości nie należy bezpośrednio porównywać z zestawieniem „Las Vegas Review-Journal”, ponieważ źródła nie wskazują wspólnego momentu pomiaru.

Lokalne dane opisują sytuację z 14 listopada. Nie stanowią informacji o późniejszym stanie ruchu na lotnisku LAS.

Jak przebiegało ogólnokrajowe wstrzymanie startów?

Ogólnokrajowy zakaz startów obowiązywał 13 listopada przez ponad cztery godziny, od 15:54 do 20:15 czasu wschodniego.

Przebieg decyzji FAA przedstawiał się następująco:

  • 13.11, 15:54 ET - FAA zarządziła ogólnokrajowe wstrzymanie startów z powodu awarii telekomunikacyjnej wpływającej na ośrodki kontroli ruchu trasowego.
  • W czasie obowiązywania zakazu - samoloty znajdujące się już w powietrzu mogły kontynuować lot i lądować.
  • W czasie obowiązywania zakazu - loty międzynarodowe rozpatrywano indywidualnie, a niektóre maszyny otrzymały zgodę na start.
  • 13.11, 20:15 ET - FAA zniosła wstrzymanie po ponad czterech godzinach.

Zakaz nie oznaczał więc całkowitego zamknięcia przestrzeni powietrznej ani nakazu natychmiastowego lądowania wszystkich samolotów. Decyzja dotyczyła przede wszystkim maszyn oczekujących na start na amerykańskich lotniskach. Wyjątki dla połączeń międzynarodowych były rozpatrywane osobno.

Jak duża była skala zakłóceń w USA?

Zakłócenia objęły 17 z 22 ośrodków trasowych FAA i doprowadziły do odwołania tysięcy lotów przez dwa kolejne dni.

Według Al Jazeery związek zawodowy Professional Aviation Safety Specialists, PASS, ustalił, że problem ograniczał się do dwóch routerów zaktualizowanych 13 listopada. Mimo tak wąskiego technicznego źródła przeciążenia jego skutki dotknęły większość ośrodków kontroli ruchu trasowego FAA.

Bilans odwołań zależy od źródła i momentu aktualizacji. Al Jazeera podała ponad 9000 odwołanych lotów w piątek oraz ponad 5000 w sobotę. CNN, powołując się na FlightAware, wskazał około 9200 odwołań w piątek i 6200 w sobotę. Dane pokazują zatem skalę wynoszącą około 9000-9200 odwołań pierwszego dnia oraz ponad 5000-6200 drugiego dnia, ale nie tworzą jednego oficjalnego bilansu końcowego.

Zniesienie zakazu nie przywróciło od razu normalnego rozkładu. Jak wyjaśnił CNN, część samolotów i załóg znajdowała się po zatrzymaniu ruchu w innych miejscach niż te, z których powinny wykonywać kolejne zaplanowane połączenia. Powstałe przesunięcia powodowały dalsze odwołania i opóźnienia 14 oraz 15 listopada. Sobotnie utrudnienia na lotnisku LAS były jednym z lokalnych skutków tej dezorganizacji.

Czy awaria FAA była cyberatakiem?

Władze USA nie znalazły dowodów, że awaria była cyberatakiem, sabotażem lub działaniem związanym ze sztuczną inteligencją.

Według Al Jazeery amerykańskie władze wykluczyły na podstawie dostępnych ustaleń złośliwe działanie jako źródło problemu. Ustalony przebieg wskazywał na przeciążenie wywołane przez router podczas wymiany miedzianego łącza telekomunikacyjnego na światłowód.

Brak dowodów na cyberatak należy oddzielić od nadal nierozstrzygniętej kwestii odpowiedzialności technicznej. Wiadomo, jak router oddziaływał na system i jakie powodował zakłócenia, ale nie ma ostatecznego wyniku dochodzenia wskazującego, czy źródłem wadliwego działania był błąd instalacyjny, konfiguracja czy wada urządzenia.

Dlaczego jedna awaria mogła zakłócić tysiące lotów?

Jedna awaria mogła wywołać ogólnokrajowe skutki, ponieważ dotknęła połączonej infrastruktury obsługującej ponad 45 000 lotów dziennie.

CNN podał, że amerykański system kontroli ruchu lotniczego nadal wykorzystuje starsze rozwiązania, w tym papierowe paski lotów, dyskietki i przewody miedziane. Miedź obsługuje niemal jedną trzecią systemu łączności. Listopadowy problem powstał właśnie podczas zastępowania jednego z takich łączy światłowodem.

Przeciążenie nie pozostało ograniczone do pojedynczego stanowiska. Wpłynęło na 17 z 22 ośrodków kontroli ruchu trasowego, które uczestniczą w obsłudze samolotów przemieszczających się między lotniskami. Gdy FAA nie mogła szybko ustalić źródła problemu z łącznością i danymi radarowymi, zatrzymanie nowych startów ograniczyło liczbę kolejnych maszyn wprowadzanych do systemu.

Według CNN było to pierwsze ogólnokrajowe zatrzymanie startów od stycznia 2023 roku, kiedy awaria systemu informacji dla pilotów również doprowadziła do takiej decyzji. Al Jazeera określiła zdarzenie z listopada 2026 roku jako najdłuższe i dopiero drugie ogólnokrajowe wstrzymanie od zamachów z 11 września 2001 roku.

Więcej z działu Świat

Wszystkie tematy z działu Świat