NBP wstrzymał płatności TK: dlaczego i co dalej

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 9W Trends: 10 tys.+

Odpowiedź w skrócie

16 listopada 2026 r. NBP wstrzymał wszystkie zlecenia płatnicze dotyczące rachunków Trybunału Konstytucyjnego. Powodem były sprzeczne dokumenty wskazujące różne osoby uprawnione do dysponowania środkami. Nie potwierdzono przeniesienia ani odebrania pieniędzy TK, a rząd dopiero analizuje dostępne rozwiązania.

Wielka sala rozpraw Trybunału Konstytucyjnego w 2016 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl

Co wiemy teraz

  1. NoweAnna Korwin-Piotrowska zapowiedziała wykonanie wymaganych płatności, w tym wynagrodzeń pracowników TK, w najbliższych dniach.

  2. NoweHanna Gronkiewicz-Waltz przedstawiła skierowanie środków do BGK jako możliwe rozwiązanie, a nie podjętą decyzję.

  3. NoweAndrzej Domański zapowiedział zbadanie dostępnych opcji, ale nie ogłosił przeniesienia obsługi rachunków TK do BGK.

  4. NoweNBP wyjaśnił, że otrzymał wzajemnie znoszące się dokumenty wskazujące różne osoby uprawnione do dysponowania pieniędzmi Trybunału.

  5. NoweNBP wstrzymał wszystkie zlecenia płatnicze dotyczące środków na rachunkach TK, niezależnie od tego, kto je składa.

Co dokładnie ogłosił NBP w sprawie płatności TK?

Złota skarbonka otoczona monetami na dokumentach finansowych
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Atlantic Ambience / Pexels, licencja Pexels

NBP ogłosił wstrzymanie wszystkich zleceń płatniczych dotyczących pieniędzy zgromadzonych na rachunkach Trybunału Konstytucyjnego.

Rzecznik banku centralnego Maciej Antes wyjaśnił 16 listopada, że żadne takie zlecenia nie są realizowane, bez względu na to, kto je składa. Ograniczenie nie dotyczy więc wyłącznie dyspozycji jednej osoby lub jednej strony sporu o kierowanie Trybunałem.

Decyzja odnosi się do realizacji zleceń płatniczych. Dostępne informacje nie dają podstaw, by nazywać ją konfiskatą, odebraniem pieniędzy TK albo ich przeniesieniem do innego banku. NBP nie podał kwoty środków objętych ograniczeniem ani terminu jego zakończenia.

Karta faktów nie zawiera bezpośredniego adresu komunikatu na stronie nbp.pl. Stanowisko NBP przytaczają między innymi PAP oraz polskie redakcje, w tym „Rzeczpospolita”, WP Wiadomości i Onet.

Dlaczego NBP wstrzymał płatności Trybunału Konstytucyjnego?

NBP wstrzymał płatności, ponieważ nie mógł jednoznacznie ustalić osób uprawnionych do dysponowania pieniędzmi TK.

Do banku trafiły zestawy dokumentów, które wskazywały różnych reprezentantów Trybunału Konstytucyjnego i według stanowiska NBP wzajemnie się znosiły. Problem dotyczył zatem reprezentacji TK w relacjach z bankiem, a nie oceny konkretnych wydatków lub przelewów.

NBP zaznaczył, że nie jest instytucją właściwą do rozstrzygnięcia sporu o kierowanie Trybunałem. Jako bank prowadzący rachunki musi jednak ustalić, kto jest uprawniony do składania skutecznych dyspozycji dotyczących znajdujących się na nich pieniędzy.

Komunikat nie rozstrzyga, która strona sporu przedstawiła prawnie skuteczne dokumenty. Szerszy kontekst personalny opisuje materiał o sporze dotyczącym pozycji Bogdana Święczkowskiego w TK.

Jakie dokumenty dotyczące reprezentacji TK trafiły do NBP?

Do NBP trafiły dokumenty Bogdana Święczkowskiego oraz dokumenty związane z zarządzeniem Anny Korwin-Piotrowskiej, wskazujące zasadniczo inne osoby.

Oś czasu pokazuje, dlaczego bank stanął przed problemem ustalenia reprezentacji Trybunału:

  • 02.11 - Bogdan Święczkowski złożył w NBP oświadczenie dotyczące reprezentacji TK i wskazał osoby uprawnione do działania w relacjach z bankiem.
  • 06.11 - bank otrzymał zarządzenie Anny Korwin-Piotrowskiej z 30 października oraz dokumenty wskazujące co do zasady inne osoby uprawnione do dysponowania środkami na rachunkach TK.
  • 12.11 - Bogdan Święczkowski potwierdził swoje stanowisko i dołączył uchwałę Sądu Najwyższego z 10 listopada. Uchwała uchylała zarządzenia o przerwie w czynnościach jego i Bartłomieja Sochańskiego.

Chronologia wyjaśnia źródło wątpliwości NBP, ale nie przesądza o ważności poszczególnych dokumentów ani o tym, kto zgodnie z prawem powinien reprezentować TK wobec banku.

Co stanie się z pieniędzmi i płatnościami TK?

Banknot stu złotych leżący na formularzach faktur VAT
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Niepoddawajsie.pl Luk / Pexels, licencja Pexels

Pieniądze pozostają opisane jako zgromadzone na rachunkach TK, ale NBP nie wykonuje dotyczących ich zleceń płatniczych.

Radio ZET podało, że Anna Korwin-Piotrowska informowała o problemach z dokonywaniem płatności oraz o części podmiotów, które nie otrzymały należnej zapłaty. Nie podano wartości tych należności ani łącznej kwoty wstrzymanych zleceń.

Korwin-Piotrowska zapewniła również, że wymagane płatności, w tym wynagrodzenia pracowników TK, zostaną wykonane w najbliższych dniach. Była to jej deklaracja. Źródła nie opisują przyjętego sposobu przeprowadzenia tych operacji przy obowiązującym ograniczeniu w NBP.

Bogdan Święczkowski nazwał decyzję tymczasową i wyraził nadzieję, że prezes NBP ostatecznie uzna go za dysponenta środków TK. Jest to stanowisko Święczkowskiego, a nie podany przez NBP termin lub oficjalny warunek wznowienia płatności.

Dostępne informacje potwierdzają więc samo wstrzymanie zleceń, ale nie utratę pieniędzy przez Trybunał. Szersze tło funkcjonowania instytucji przedstawiają rozmowy instytucjonalne wokół TK.

Czy obsługa płatności TK zostanie przeniesiona do BGK?

Nie podjęto potwierdzonej decyzji o przeniesieniu obsługi płatności TK do Banku Gospodarstwa Krajowego.

Minister finansów Andrzej Domański, pytany o skierowanie obsługi do innego banku, w tym BGK, zapowiedział zbadanie wszystkich dostępnych opcji. Powiedział, że rząd będzie podejmował działania umożliwiające funkcjonowanie TK, ale nie wskazał wybranego rozwiązania.

Hanna Gronkiewicz-Waltz, była prezes NBP, oceniła, że minister finansów może skierować środki przeznaczone dla sędziów TK do innego banku, na przykład BGK. Była to propozycja przedstawiona przez Gronkiewicz-Waltz, a nie komunikat NBP ani ogłoszona decyzja rządu.

Ogólny kontekst prawny wyjaśnia, dlaczego w dyskusji pojawia się BGK. Artykuł 196 ustawy o finansach publicznych przewiduje, że obsługę określonych rachunków budżetu państwa prowadzi NBP lub BGK, z zastrzeżeniami wynikającymi z ustawy. Sam przepis nie potwierdza automatycznego przeniesienia rachunków TK ani procedury takiej operacji.

Dalszy kontekst sytuacji instytucji przedstawiają inne bieżące wydarzenia dotyczące Trybunału Konstytucyjnego.

Na jakiej podstawie NBP prowadzi rachunki instytucji publicznych?

NBP prowadzi określone rachunki publiczne na zasadach wynikających między innymi z ustawy o Narodowym Banku Polskim i ustawy o finansach publicznych.

Artykuł 51 ustawy o NBP wymienia rachunki budżetu państwa, które prowadzi bank centralny. Przewiduje także, że za zgodą prezesa NBP bank może prowadzić rachunki innych osób prawnych.

Z kolei art. 196 ustawy o finansach publicznych stanowi, że obsługę wskazanych rachunków budżetu państwa, w tym rachunków bieżących państwowych jednostek budżetowych i rachunków pomocniczych, prowadzi NBP lub BGK, z uwzględnieniem ustawowych zastrzeżeń.

Przepisy pokazują ogólną rolę obu banków w obsłudze rachunków publicznych. Nie rozstrzygają jednak sporu o reprezentację TK i nie stanowią potwierdzenia, że rachunki Trybunału zostaną przeniesione do BGK.

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska