Sędziowie TK: dlaczego oświadczenie trafiło do rzecznika

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyW Trends: 500+

Odpowiedź w skrócie

19 października prezes TK Bogdan Święczkowski przekazał rzecznikowi dyscyplinarnemu oświadczenie ośmiorga osób wybranych przez Sejm, aby rozpatrzono je w toczącym się postępowaniu. Spór dotyczy tego, czy ślubowanie pięciorga z nich złożone w Sejmie spełnia wymóg ślubowania wobec prezydenta i czy mogą one orzekać.

Mała sala rozpraw Trybunału Konstytucyjnego w 2016 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl

Co wiemy teraz

  1. NowePrezes TK Bogdan Święczkowski przekazał oświadczenie rzecznikowi dyscyplinarnemu, aby rozpatrzono je w postępowaniu, które już się toczy.

  2. NowePismo dołączono także do akt sprawy, w której prezydent wnosi o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

  3. NoweWedług oświadczenia pięcioro osób złożyło ślubowanie w Sejmie, a Kancelaria Prezydenta uznaje, że wymagane jest ślubowanie wobec prezydenta.

  4. NoweKierownictwo TK uznaje za sędziów troje z osób wybranych w 2026 r., czyli te, które ślubowały w obecności prezydenta.

  5. NoweOświadczenie podpisało ośmioro osób wybranych przez Sejm obecnej kadencji.

Dlaczego prezes TK przekazał oświadczenie rzecznikowi dyscyplinarnemu?

Dłoń trzymająca drewniany młotek sędziowski oparty na podstawce na stole
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. SHOX ART / Pexels, licencja Pexels

Prezes TK Bogdan Święczkowski przekazał oświadczenie rzecznikowi dyscyplinarnemu, aby zostało rozpatrzone w postępowaniu, które już się toczy.

Według Faktu decyzję podjęto 19 października, a jej cel ujęto w słowach: „celem jego rozpatrzenia w toczącym się postępowaniu”. Nie chodzi więc o wszczęcie nowego postępowania, lecz o włączenie pisma do sprawy, która już trwa. Tygodnik Wprost podał, że to samo pismo dołączono również do akt sprawy z wniosku prezydenta o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Portal TVN24 również podał w tytule, że Bogdan Święczkowski przekazał oświadczenie sędziów TK rzecznikowi dyscyplinarnemu.

Kontekst tej decyzji opisuje Rzeczpospolita. Według dziennika we wrześniu toczyło się postępowanie wobec Magdaleny Bentkowskiej, Dariusza Szostka i Sławomira Patyry. Ma ono wyjaśnić między innymi sprawę zawiadomienia o przestępstwie, którego według kierownictwa TK pracownicy Trybunału nie popełnili. Dotyczy też odmowy orzekania i udziału w posiedzeniach Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Szerzej o sytuacji instytucji piszemy w materiale opisującym spór wokół kierownictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Do chwili publikacji źródła nie podają wyniku postępowania dyscyplinarnego ani terminu rozpoznania sporu kompetencyjnego.

Oś zdarzeń

  • Wrzesień 2026: według Rzeczpospolitej toczy się postępowanie wobec Bentkowskiej, Szostka i Patyry, dotyczące m.in. zawiadomienia o przestępstwie oraz odmowy orzekania.
  • 16 października: ośmioro osób wybranych przez Sejm obecnej kadencji podpisuje oświadczenie, w którym domaga się dopuszczenia całej ósemki do orzekania.
  • 19 października: prezes TK przekazuje oświadczenie rzecznikowi dyscyplinarnemu i dołącza je do akt sprawy o spór kompetencyjny.

Czego dotyczy spór o ślubowanie sędziów TK?

Spór dotyczy tego, czy pięcioro osób wybranych przez Sejm, które złożyły ślubowanie w Sejmie, a nie w Pałacu Prezydenckim, spełniło wymóg ślubowania wobec prezydenta.

W sporze trzeba rozdzielić trzy kwestie: wybór sędziów przez Sejm, formę ich ślubowania oraz dopuszczenie ich do orzekania. Opisane stanowiska różnią się w ocenie skuteczności ślubowania pięciorga osób i ich dopuszczenia do orzekania.

Autorzy oświadczenia, jak relacjonuje Fakt, twierdzą, że Konstytucja nie daje prezydentowi kompetencji w zakresie wyboru sędziów TK, bo sędziów wybiera indywidualnie Sejm. Według oświadczenia, które opisuje Rzeczpospolita, pięcioro osób nie zostało zaproszonych do Pałacu Prezydenckiego. Złożyły one ślubowanie w Sejmie i przesłały jego teksty do Kancelarii Prezydenta z podpisami poświadczonymi notarialnie.

Kancelaria Prezydenta stoi na stanowisku, że taka forma nie spełnia wymogu złożenia ślubowania wobec prezydenta. To stanowisko jednej ze stron, podobnie jak stanowisko sygnatariuszy, a nie rozstrzygnięcie sporu.

Konstytucja przewiduje indywidualny wybór sędziów TK przez Sejm, a ustawa przewiduje ślubowanie wobec Prezydenta RP. Przytoczone źródła przedstawiają odmienne stanowiska dotyczące spełnienia ustawowego wymogu ślubowania.

Kto podpisał oświadczenie i kto może orzekać w TK?

Oświadczenie podpisało ośmioro osób wybranych przez Sejm obecnej kadencji, ale kierownictwo TK uznaje za sędziów tylko troje z nich.

Według tygodnika Wprost sygnatariuszami są:

  • Magdalena Bentkowska,
  • Maciej Berek,
  • Marcin Dziurda,
  • Anna Korwin-Piotrowska,
  • Krystian Markiewicz,
  • Sławomir Patyra,
  • Dariusz Szostek,
  • Maciej Taborowski.

Rzeczpospolita podała, że spośród osób wybranych w 2026 r. kierownictwo TK uznaje za sędziów wyłącznie troje, które złożyły ślubowanie w obecności prezydenta: Magdalenę Bentkowską, Dariusza Szostka i Sławomira Patyrę. Pozostała piątka sygnatariuszy to osoby, które według oświadczenia ślubowały w Sejmie. Więcej o jednym z sygnatariuszy można przeczytać w tekście z informacjami o Sławomirze Patyrze, jednym z sygnatariuszy.

Oświadczenie łączy więc dwie grupy: troje sędziów uznawanych przez kierownictwo TK oraz pięcioro osób, których status kierownictwo kwestionuje. Ta sama trójka jest też objęta postępowaniem, które według Rzeczpospolitej toczy się od września.

Autorzy oświadczenia, jak podał Wprost, domagają się, by cała ósemka niezwłocznie rozpoczęła orzekanie. Twierdzą też, że od ponad siedmiu miesięcy blokuje to postępowanie Bogdana Święczkowskiego. Taką ocenę przedstawili sygnatariusze oświadczenia.

Według Google Trends 19 października 2026 r., około godz. 20:00, hasło „sędzia” miało w Polsce 500+ wyszukiwań w ostatnich godzinach.

Co ustawa i Konstytucja mówią o wyborze oraz ślubowaniu sędziów TK?

Konstytucja przewiduje 15 sędziów TK wybieranych indywidualnie przez Sejm na dziewięć lat, a ustawa wymaga od nich ślubowania wobec Prezydenta RP.

Zasadę wyboru określa art. 194 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis mówi o wyborze indywidualnym i dokonywanym przez Sejm. Na to właśnie powołują się autorzy oświadczenia, gdy twierdzą, że prezydent nie ma kompetencji w zakresie wyboru sędziów.

Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego stanowi, że osoba wybrana na sędziego składa ślubowanie wobec Prezydenta RP. Stosunek służbowy sędziego nawiązuje się dopiero po złożeniu ślubowania. Spór dotyczy tego, czy ślubowanie pięciorga osób spełniło ustawowy wymóg oraz czy osoby te powinny zostać dopuszczone do orzekania.

Sygnatariusze uznają wymóg ślubowania za spełniony, natomiast Kancelaria Prezydenta kwestionuje skuteczność opisanej formy. To ogólne objaśnienie treści przepisów, a nie wiążąca interpretacja prawa ani porada prawna.

Materiał opracowano na podstawie:

Więcej z działu Polska

Wszystkie tematy z działu Polska