USA: rosyjski diesel i sprzeciw wobec umowy Trumpa

Aktualizacja Pierwsza wersja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyW Trends: 1 tys.+

Odpowiedź w skrócie

Donald Trump ogłosił porozumienie z Władimirem Putinem o dostawach rosyjskiego oleju napędowego, z pierwszą transzą ponad 300 tys. ton. Sam Trump mówi, że paliwo trafi na rynek globalny, nie do USA. Senatorowie z obu partii ostrzegają, że zgoda na import może naruszać zakaz importu rosyjskich surowców energetycznych z 2022 r.

Donald Trump i zespół bezpieczeństwa narodowego w Situation Room, 2025
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. The White House / Wikimedia Commons, licencja Public domain

Co wiemy teraz

  1. NoweWedług serwisu Money.pl Trump po rozmowie z Putinem zapowiedział dostawę ponad 300 tys. ton diesla natychmiast, 500 tys. ton w listopadzie i kolejne partie bez pełnego harmonogramu.

  2. NoweMoney.pl podał, że zapowiedziane transze wynoszą łącznie co najmniej 4,8 mln ton; źródła różnią się co do tego, czy paliwo ma trafić także bezpośrednio do USA.

  3. NowePierwsza transza to około 2,25 mln baryłek, czyli mniej niż dzienne zapotrzebowanie amerykańskiego transportu szacowane na 2,94 mln baryłek.

  4. NoweSekretarz skarbu Scott Bessent zapowiedział, że administracja wykorzysta wszystkie dostępne uprawnienia prawne. Członkowie Kongresu, którzy uważają takie działania za zakazane, są według niego w błędzie.

  5. NoweSenatorowie Chuck Schumer, Jeanne Shaheen i Elizabeth Warren nazwali porozumienie zdradą Ukrainy, europejskich sojuszników i bezpieczeństwa narodowego USA.

Na czym polega umowa Trumpa z Putinem o rosyjskim dieslu?

Według Money.pl zapowiedziano kilka transz o łącznej skali co najmniej 4,8 mln ton, ale źródła różnie opisują ich rynek docelowy. Według Interii Donald Trump ogłosił, że Rosja dostarczy paliwo natychmiast, a samo porozumienie przedstawił jako zawarte bezpośrednio z Władimirem Putinem.

Serwis Money.pl rozpisał zapowiedziane dostawy na etapy. Najpierw ponad 300 tys. ton ma trafić na rynek od razu. W listopadzie ma dojść kolejne 500 tys. ton, a później 1 mln ton i 3 mln ton. Razem daje to co najmniej 4,8 mln ton. Pełnego harmonogramu jednak nie ogłoszono: poza listopadową partią nie wiadomo, kiedy dotrą dwie największe transze.

Relacje nie zgadzają się co do tego, dokąd paliwo ma trafić. Portal Business Insider Polska napisał, że Trump ogłosił dostawy na rynek amerykański i rynki światowe, a w tym celu zniósł sankcje nałożone na Moskwę. Money.pl również opisał porozumienie jako dotyczące rynku USA i rynków światowych. Sam Trump, cytowany przez Interię, zapewniał natomiast, że paliwo trafi na rynek globalny, a nie do Stanów Zjednoczonych. Na podstawie tych relacji nie da się rozstrzygnąć, czy diesel ma trafiać bezpośrednio do USA. Różnią się też daty: Interia opisuje ogłoszenie jako niedzielne, a Business Insider Polska jako piątkowe.

Dla czytelnika najważniejsze jest więc rozróżnienie: pewne są deklarowane wielkości pierwszych transz i łączna skala, natomiast rynek docelowy i dokładny kalendarz dostaw pozostają niejasne.

Dlaczego senatorowie USA sprzeciwiają się porozumieniu?

Senatorowie USA sprzeciwiają się porozumieniu, bo ich zdaniem import rosyjskiego diesla może naruszać przepisy przyjęte przez Kongres w 2022 r. Według portalu Business Insider Polska przepisy te, przyjęte po inwazji Rosji na Ukrainę, zakazują importu rosyjskich surowców energetycznych.

Business Insider Polska opisał oświadczenie sześciu senatorów, wśród których było troje republikanów. Uznali oni, że zgoda na sprowadzenie rosyjskiego diesla do USA byłaby bezpośrednim naruszeniem prawa. Wśród sygnatariuszy znaleźli się demokratka Jeanne Shaheen i republikanin Thom Tillis. Napisali, że Stany Zjednoczone nie mogą importować ropy z Rosji, dopóki ta nie zakończy agresji przeciw Ukrainie i nie przestanie zagrażać sojusznikom USA w NATO. Podobnie argumenty krytyków streściła Interia: ustawodawcy wskazywali na możliwe naruszenie zakazu obowiązującego do czasu zakończenia rosyjskiej agresji.

Sprzeciw nie ogranicza się do jednej partii. Według serwisu Money.pl demokraci Chuck Schumer, Jeanne Shaheen i Elizabeth Warren w oświadczeniu z 9 października nazwali porozumienie zdradą Ukrainy, europejskich sojuszników i bezpieczeństwa narodowego USA. Republikański kongresmen Don Bacon przekonywał z kolei, że Waszyngton powinien zaostrzać sankcje, a nie je znosić. Business Insider Polska pisze o rosnącej grupie republikańskich senatorów, którzy uważają czasowe dopuszczenie rosyjskiego diesla na światowe rynki za korzystne dla Kremla. Ich zdaniem nie obniży ono w istotny sposób kosztów kierowców ani firm.

Onet podał w tytule, że 12 senatorów z obu partii wysłało do Trumpa list z żądaniem anulowania porozumienia. Z dostępnych relacji nie wynika, czy chodzi o tę samą inicjatywę co oświadczenie sześciu senatorów.

Administracja przedstawia odmienne stanowisko. Sekretarz skarbu Scott Bessent powiedział w Fox News, cytowany przez Business Insider Polska, że rząd zamierza korzystać ze wszystkich dostępnych uprawnień prawnych, a członkowie Kongresu, którzy twierdzą, że takie działania są zakazane, się mylą. Relacje nie wyjaśniają jednak, na jakiej podstawie prawnej administracja chce działać, więc spór pozostaje nierozstrzygnięty.

Jak duże są zapowiedziane dostawy rosyjskiego diesla?

Pierwsza transza rosyjskiego diesla, czyli 300 tys. ton, odpowiada około 2,25 mln baryłek. Według serwisu Money.pl, który powołuje się na wyliczenia Reutersa, to mniej niż jednodniowe zapotrzebowanie amerykańskiego transportu, szacowane na około 2,94 mln baryłek.

W zestawieniu wygląda to tak:

  • Pierwsza transza: ponad 300 tys. ton, około 2,25 mln baryłek.
  • Dzienne zapotrzebowanie transportu w USA: około 2,94 mln baryłek.
  • Listopadowa transza: 500 tys. ton.
  • Łączna deklarowana skala: co najmniej 4,8 mln ton.

Dr Szymon Kardaś z Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych ocenił w rozmowie z Money.pl, że ani 300 tys. ton, ani 500 tys. ton w kolejnych tygodniach nie ustabilizuje rynku amerykańskiego ani innych rynków. Jak zaznaczył, niedobór diesla wynosi 1 mln baryłek dziennie.

Ten sam ekspert oszacował, że dostawy o deklarowanej łącznej skali 4,8 mln ton mogłyby przynieść Rosji 2-2,5 mld dolarów zysku miesięcznie. To szacunek eksperta, a nie oficjalne dane. Kardaś podkreślił też, że dla Moskwy liczą się nie tylko pieniądze, ale także interes polityczny.

Spór o rosyjski diesel to jeden z kilku bieżących wątków amerykańskiej polityki. Zebraliśmy też inne bieżące informacje o działaniach Donalda Trumpa wobec sojuszników.

Jak Trump uzasadnia porozumienie z Rosją?

Donald Trump uzasadnia porozumienie z Rosją chęcią obniżenia cen oleju napędowego. Według portalu Business Insider Polska prezydent wskazywał, że diesel ma duże znaczenie dla rolnictwa i przemysłu. Ceny ma obniżyć przed wyborami uzupełniającymi do Kongresu zaplanowanymi na 3 listopada.

Trump został zapytany, czy Rosja może przeznaczyć zyski z umowy na zakup bomb, lecz nie odpowiedział wprost. Według Interii powiedział: „To jest umowa dotycząca oleju napędowego, nie jest dla nas. To trafia na rynek globalny, nie do nas”.

Ta wypowiedź pokazuje, gdzie leży sedno sporu. Prezydent przedstawia porozumienie jako sposób na obniżenie cen paliwa i podkreśla, że dostawy nie są przeznaczone dla USA. Krytycy w Kongresie zwracają uwagę na amerykański zakaz importu i na korzyści finansowe dla Kremla.

Więcej z działu Świat

Wszystkie tematy z działu Świat