Żołnierz USA z bazy NATO podejrzany o szpiegostwo dla Rosji

Aktualizacja Opracowanie: automat redakcyjny z AI, zasadyŹródła: 8W Trends: 200+

Odpowiedź w skrócie

Brytyjska policja zatrzymała we wtorek w pobliżu Gloucester 41-letniego żołnierza armii USA. Według BBC, na które powołuje się Interia, służył w koszarach Imjin w Innsworth, kwaterze głównej Sojuszniczego Korpusu Szybkiego Reagowania NATO (ARRC). Policja podejrzewa, że złamał art. 1 i 3 National Security Act na rzecz Rosji. Śledztwo trwa.

Ogrodzenie z siatki zwieńczone zwojami drutu ostrzowego na tle zachmurzonego nieba
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Engin Akyurt / Pexels, licencja Pexels

Co wiemy teraz

  1. Zatrzymanego przewieziono do Londynu, gdzie trwa jego przesłuchanie. Policja przeszukuje dwie lokalizacje w hrabstwie Gloucestershire.

  2. Dyrektor FBI Kash Patel oświadczył, że FBI nie toleruje nikogo, kto łamie przysięgę złożoną Stanom Zjednoczonym.

  3. Według Wirtualnej Polski zatrzymanie jest efektem skoordynowanej operacji kontrwywiadowczej służb brytyjskich i amerykańskich.

  4. Podstawą jest podejrzenie złamania art. 1 i 3 National Security Act. Chodzi o pozyskiwanie lub ujawnianie chronionych informacji oraz o pomoc obcemu wywiadowi.

  5. Policja wprost wskazała Rosję jako państwo, na rzecz którego miał działać żołnierz.

  6. Wtorek: w pobliżu Gloucester zatrzymano 41-letniego żołnierza armii USA. Służył w koszarach Imjin w Innsworth, gdzie mieści się kwatera główna ARRC.

Kim jest żołnierz USA zatrzymany w Wielkiej Brytanii?

Zatrzymany to 41-letni żołnierz armii Stanów Zjednoczonych, który służył w koszarach Imjin w Innsworth w hrabstwie Gloucestershire. Interia, powołując się na BBC, podaje, że koszary są kwaterą główną ARRC i strategiczną bazą operacyjną NATO.

Źródła opisują jego pozycję ogólnie. Według Wirtualnej Polski był to wysoko postawiony żołnierz sił zbrojnych USA. Gen. bryg. Sean Stinchon z kontrwywiadu armii USA określił go natomiast jako starszego żołnierza, któremu powierzono wrażliwe informacje. Źródła nie podają jego nazwiska, stopnia wojskowego ani funkcji w ARRC.

Co zarzuca się żołnierzowi USA?

Żołnierz jest podejrzany o złamanie art. 1 i art. 3 brytyjskiej ustawy o bezpieczeństwie narodowym (National Security Act). Według Interii art. 1 dotyczy wejścia w posiadanie lub ujawnienia chronionych informacji, a art. 3 pomocy udzielanej zagranicznym służbom wywiadowczym. Wirtualna Polska opisuje te przepisy podobnie: karzą one nielegalne zdobywanie lub ujawnianie chronionych danych oraz aktywne wspieranie obcych operacji wywiadowczych.

Wirtualna Polska napisała, że mężczyzna usłyszał zarzuty szpiegostwa. Interia i Onet piszą jednak o aresztowaniu w związku z podejrzeniem, a policja mówi o zatrzymaniu i trwającym śledztwie. Poza WP żadne źródło nie potwierdza, że postawiono formalne zarzuty.

Tło prawne: ustawa z 2023 r. w art. 1 uznaje za przestępstwo m.in. pozyskiwanie, kopiowanie, przechowywanie lub ujawnianie chronionych informacji. Czyn musi służyć celowi, o którym sprawca wie lub powinien wiedzieć, że szkodzi bezpieczeństwu albo interesom Wielkiej Brytanii, i musi mieć związek z obcym państwem. Grozi za to nawet dożywocie, grzywna albo obie kary naraz. Art. 3 penalizuje pomoc obcemu wywiadowi w działaniach dotyczących Wielkiej Brytanii, np. przekazywanie informacji, towarów, usług lub korzyści finansowych. Kara to do 14 lat więzienia, grzywna albo obie kary łącznie. Są to ogólne ramy ustawy, a nie wymiar kary w tej konkretnej sprawie.

Jaki związek ma sprawa z Rosją?

Policja w oficjalnym komunikacie wprost wskazała Rosję jako państwo, na rzecz którego miał działać zatrzymany żołnierz. Wirtualna Polska i Interia podają to zgodnie. Onet napisał w tytule, że żołnierz miał szpiegować dla służb Władimira Putina.

Wirtualna Polska umieszcza sprawę w szerszym kontekście. Według portalu aresztowanie pasuje do obserwowanego od miesięcy wzrostu działań hybrydowych Moskwy w Europie, które obejmują zarówno sabotaż, jak i operacje wywiadowcze. Jako przykład portal podaje sierpniowy incydent na lotnisku cargo w Lipsku, gdzie przechwycono drony z materiałami wybuchowymi. To ocena redakcji, a nie ustalenie śledztwa. Szersze tło napięć opisujemy w tekście o tym, czy Rosja szykuje konflikt z Polską i NATO.

Czym jest ARRC i dlaczego to ważne dla NATO?

Według Wirtualnej Polski ARRC to dowództwo NATO, które w razie nagłego kryzysu lub konfliktu kieruje lądowymi siłami sojuszu, zarówno uderzeniowymi, jak i obronnymi. Jego kwatera główna mieści się w koszarach Imjin w Innsworth, czyli w miejscu, w którym służył zatrzymany.

Według Wirtualnej Polski w ARRC pracuje personel z Wielkiej Brytanii, USA i innych państw sojuszu. Oficerowie, którzy tam służą, mogą koordynować działania jednostek od brygady, czyli kilku tysięcy żołnierzy, do korpusu liczącego kilkadziesiąt tysięcy. Korpus ćwiczył niedawno odpieranie ewentualnego ataku na Europę. Dlatego sprawa dotyczy dowództwa, w którym służy personel wielu państw NATO.

Korpus utworzono 1 października 1992 r. w Bielefeld w Niemczech na bazie dawnego I Korpusu Brytyjskiego. W 2010 r. przeniesiono go do Innsworth pod Gloucester. Od 2002 r. jest dowództwem sił lądowych wysokiej gotowości i operacyjnie podlega Naczelnemu Dowódcy Sojuszniczych Sił w Europie (SACEUR). Państwem ramowym jest Wielka Brytania, a personel wystawia 21 państw NATO. ARRC dowodził siłami lądowymi misji IFOR w Bośni w latach 1995-1996 oraz podczas wojny w Kosowie w 1999 r., a w 2006 r. przejął dowodzenie misją ISAF w Afganistanie.

Ten sam skrót polskie redakcje tłumaczą różnie: Interia pisze o Wielonarodowym, a Wirtualna Polska o Sojuszniczym Korpusie Szybkiego Reagowania.

Gdzie i kiedy zatrzymano żołnierza i co się teraz dzieje?

Kręta asfaltowa droga wśród zielonych drzew i żywopłotów na angielskiej prowincji wiosną
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Mike Bird / Pexels, licencja Pexels

Żołnierza zatrzymano we wtorek w pobliżu Gloucester w hrabstwie Gloucestershire, w południowo-zachodniej Anglii. Następnie przewieziono go do Londynu, gdzie jest przesłuchiwany. W tym samym czasie policja przeszukuje dwie lokalizacje w Gloucestershire. Śledztwo trwa. Źródła nie podają informacji o dalszych krokach procesowych.

Tło prawne: osobę zatrzymaną na podstawie art. 27 National Security Act 2023 trzeba co do zasady zwolnić najpóźniej po 48 godzinach, chyba że sąd wyda nakaz dalszego zatrzymania. W Anglii i Walii wniosek składa prokurator albo policjant w stopniu co najmniej nadinspektora, a nakaz wydaje wyznaczony sędzia, każdorazowo na okres do 7 dni. Łącznie przedłużenia nie mogą przekroczyć 14 dni od zatrzymania. Ustawa dopuszcza 28 dni tylko wtedy, gdy obowiązują tymczasowe przepisy o przedłużeniu. W pierwszym okresie zatrzymania policja musi sprawdzać co najmniej co 12 godzin, czy dalsze zatrzymanie jest uzasadnione. To ogólne zasady ustawy, a nie harmonogram tej sprawy.

Kto prowadził operację i co mówią służby USA i Wielkiej Brytanii?

Według Wirtualnej Polski zatrzymanie jest efektem skoordynowanej operacji kontrwywiadowczej służb brytyjskich i amerykańskich. Wypowiedzi przedstawicieli obu stron cytuje Wirtualna Polska, więc są to relacje z drugiej ręki.

Vicki Evans z londyńskiej Policji Metropolitalnej podkreśliła, że aresztowanie i śledztwo są wynikiem ścisłej współpracy władz obu państw. Dodała: „Zarzuty są poważne, a nasze śledztwo trwa”.

Dyrektor FBI Kash Patel oświadczył, że FBI nie toleruje nikogo, kto łamie przysięgę złożoną Stanom Zjednoczonym i swoim działaniem zagraża bezpieczeństwu USA oraz ich partnerów. Interia przytoczyła tę reakcję już w tytule swojego tekstu.

Gen. bryg. Sean Stinchon, dowódca Dowództwa Kontrwywiadu Armii USA, ocenił, że domniemane zachowanie starszego żołnierza z dostępem do wrażliwych informacji przypomina, że zagrożenia od wewnątrz są realne i stałe.

Czy zatrzymanie łączy się z innymi śledztwami szpiegowskimi?

Według policji sprawa żołnierza USA nie jest powiązana z żadnymi innymi śledztwami prowadzonymi przez brytyjskie służby. Brytyjskie służby antyterrorystyczne zaznaczyły też, że zatrzymanie 41-latka nie ma bezpośredniego związku z wrześniowym aresztowaniem pięciu mężczyzn pod bazą RAF Fairford. W tamtej sprawie ujawniono siatkę agentów kierowaną przez wywiad irański.

Osobno opisywaliśmy wyrok dla byłego polskiego żołnierza pracującego dla rosyjskiego wywiadu.

Więcej z działu Świat

Wszystkie tematy z działu Świat