Donald Trump na Filipinach: wizyta i protesty
Odpowiedź w skrócie
Donald Trump przybył 17 listopada do Manili na spotkania związane ze szczytem ASEAN i rozmowy z przywódcami regionu. Wizycie towarzyszyły protesty przeciwko Pax Silica, wywołane obawami o rolników, społeczności rdzenne i zasoby wodne. Według Human Rights Watch policja zatrzymała co najmniej 245 osób.

Co wiemy teraz
Human Rights Watch podała, że zatrzymano co najmniej 245 osób: 236 jadących na główną demonstrację i dziewięć na miejscu protestu.
Donald Trump przybył do Manili na szczyt ASEAN oraz rozmowy z partnerami regionalnymi i przywódcami państw Quad.
Ogłoszono współpracę przeciwko oszustwom internetowym, ćwiczenia Quad, akcelerator rozwoju AI i oświadczenie handlowe z Tajlandią.
Według Associated Press około 1500 osób demonstrowało przed przyjazdem Trumpa w centrum Manili, żądając polityki zagranicznej niezależnej od USA.
Przeciwnicy Pax Silica ostrzegali przed szkodami dla rolników i społeczności Aeta, ograniczeniem zasobów wodnych oraz zwiększeniem zależności Filipin od USA.
Dlaczego Filipińczycy protestowali przeciwko wizycie Trumpa?

Filipińczycy protestowali przeciwko planowanemu centrum technologiczno-produkcyjnemu Pax Silica w Capas oraz wpływowi Stanów Zjednoczonych na politykę ich kraju.
Demonstracje rozpoczęły się 15 listopada, dwa dni przed przylotem Donalda Trumpa do Manili. Przeciwnicy inwestycji twierdzili, że jej realizacja zaszkodzi lokalnym rolnikom i rdzennej społeczności Aeta, a także ograniczy zasoby wodne. Nazywali projekt przejawem amerykańskiego imperializmu. Były to zarzuty i obawy protestujących, a nie potwierdzone skutki budowy centrum.
Protest miał również wymiar polityczny. Według Associated Press uczestnicy zgromadzenia w centrum Manili domagali się od administracji Ferdinanda Marcosa Jr. polityki zagranicznej niezależnej od USA. Lider protestu Teddy Casiño wezwał ją, by przestała być „marionetką Donalda Trumpa”. Demonstranci nieśli transparenty krytykujące prezydenta USA oraz wizerunki przedstawiające go jako diabła lub klauna.
Uczestnicy protestów łączyli więc lokalne obawy o ziemię, wodę, rolników i społeczności rdzenne ze sprzeciwem wobec zależności Filipin od Stanów Zjednoczonych. Ich protest dotyczył zarówno konkretnej inwestycji w Capas, jak i amerykańskiej polityki w regionie.
Czym jest Pax Silica i co ma powstać na Filipinach?
Pax Silica to kierowana przez USA inicjatywa dotycząca łańcuchów dostaw półprzewodników, minerałów strategicznych i technologii związanych ze sztuczną inteligencją.
Program ma ograniczać zależność technologicznych łańcuchów dostaw od Chin. Pax Silica nie jest zatem wyłącznie nazwą filipińskiego centrum AI. Obejmuje również surowce, podzespoły i rozwiązania potrzebne do rozwoju krytycznych technologii.
Na Filipinach w ramach inicjatywy ma powstać centrum technologiczno-produkcyjne na terenie New Clark City w Capas, w prowincji Tarlac, na północ od Manili. Projekt jest koordynowany przez Departament Stanu USA. Według Human Rights Watch właśnie plan budowy tego centrum był bezpośrednim przedmiotem protestów rozpoczętych 15 listopada.
Szersza inicjatywa ma znaczenie geopolityczne, natomiast demonstranci skupiali się na możliwych lokalnych następstwach inwestycji. Łączyli obawy o rolników, społeczność Aeta i dostęp do wody ze sprzeciwem wobec zwiększania wpływu Stanów Zjednoczonych na Filipinach.
Ile osób zatrzymano podczas protestów?
Podczas protestów zatrzymano co najmniej 245 osób, wynika z danych Human Rights Watch.
Organizacja podała, że 236 osób zatrzymano na obrzeżach aglomeracji Manili, gdy jechały na główną demonstrację. Kolejnych dziewięć zatrzymano na miejscu protestu. Część policyjnych działań nastąpiła zatem przed przylotem Trumpa, a nie dopiero podczas jego pobytu na Filipinach.
Wśród 236 zatrzymanych było według Human Rights Watch 29 rolników, w tym przedstawiciele rdzennej społeczności Mangyan, 19 dziennikarzy, dziewięciu obrońców środowiska i sześciu obrońców praw człowieka. Prawnik Ephraim Cortez twierdził również, że zatrzymano 19 dzieci.
Serwisy GMA News Online i Philstar informowały o ponad 200 zatrzymanych. TVN24 podał w tytule artykułu, że zatrzymano kilkaset osób, a Interia Biznes również pisała o kilkuset zatrzymanych. Do chwili publikacji nie był dostępny końcowy komunikat filipińskiej policji z jednolitą liczbą, dlatego wartość co najmniej 245 osób należy przypisywać Human Rights Watch.
Według GMA News zatrzymani byli przedmiotem sporu między policją a byłą parlamentarzystką Sarah Elago o dostęp do osób pozostających w areszcie. Philstar podał natomiast, że ponad 200 demonstrantów zatrzymanych 15 listopada nadal przebywało w policyjnym areszcie dwa dni później.
Co Donald Trump robił podczas wizyty w Manili?

Donald Trump uczestniczył w spotkaniach ASEAN, rozmawiał z partnerami regionalnymi i spotkał się z przywódcami Australii, Indii oraz Japonii.
Prezydent USA przybył do Manili 17 listopada jako gość 49. szczytu ASEAN, czyli Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej. Podczas uroczystej kolacji wziął udział w specjalnym spotkaniu z przywódcami organizacji. Wśród zapowiadanych tematów rozmów znalazły się handel, bezpieczeństwo, konflikt w Mjanmie i spory na Morzu Południowochińskim.
Przywódcy uzgodnili zasady współpracy przeciwko oszustwom internetowym. Trump ogłosił również ćwiczenia Quad z wykorzystaniem morskich samolotów patrolowych oraz akcelerator mający przyspieszyć rozwój sztucznej inteligencji. Podpisał także oświadczenie handlowe z Tajlandią.
W ramach rozmów Quad Trump spotkał się z przywódcami Australii, Indii i Japonii. Program wizyty obejmował więc zarówno współpracę z państwami Azji Południowo-Wschodniej, jak i rozmowy z innymi partnerami regionalnymi. Dyplomatyczny kontekst uzupełniają materiały o wcześniejszym kontekście wizyt prezydenckich na Filipinach oraz innych rozmowach Donalda Trumpa z zagranicznymi partnerami.
Co Trump powiedział o Filipinach i rodzinie Marcosów?
Trump oświadczył, że stosunki USA z Filipinami nigdy nie były lepsze, a następnie pochwalił Ferdinanda Marcosa Jr. i jego rodziców.
Podczas kolacji ASEAN prezydent USA zadeklarował zaangażowanie Ameryki na rzecz sukcesu, suwerenności i pomyślności partnerów w regionie. „Zawsze będziemy z wami” - powiedział. Z tym tematem wiążą się również deklaracje Trumpa o wojskowym zaangażowaniu USA.
Kontrowersje wywołały słowa skierowane do prezydenta Filipin. Trump powiedział, że bardzo dobrze znał jego rodziców, po czym dodał: „Wierzę w genetykę i oni wykonali dobrą robotę. Masz bardzo dobre geny”.
Ojciec obecnego prezydenta, Ferdinand Marcos senior, był dyktatorem, a okres jego rządów wiązał się z represjami i korupcją. Trump pochwalił więc zarówno Marcosa Jr., jak i jego rodziców, w tym byłego dyktatora.
Jak duże były protesty i jak zabezpieczono szczyt ASEAN?
W protestach uczestniczyło od około 1500 osób na jednym zgromadzeniu w centrum Manili do szacunkowo 6000 osób w całej opisywanej fali demonstracji, a szczytu pilnowało prawie 23 tys. funkcjonariuszy.
Associated Press oszacowała, że przed przyjazdem Trumpa w centrum Manili demonstrowało około 1500 osób. Human Rights Watch podała natomiast, że w protestach rozpoczętych 15 listopada uczestniczyło około 6000 osób. Dane mogą dotyczyć różnych miejsc, momentów lub zakresów demonstracji, dlatego nie należy traktować jednej z tych wartości jako bezspornej liczby wszystkich uczestników.
Oś wydarzeń zaczyna się 15 listopada, kiedy według Human Rights Watch ruszyły protesty przeciwko centrum planowanemu w Capas. W kolejnych dniach policja zatrzymywała osoby jadące na główną demonstrację oraz uczestników protestu. Trump przyleciał do Manili 17 listopada i rozpoczął spotkania związane ze szczytem ASEAN.
Do ochrony szczytu skierowano prawie 23 tys. policjantów i innych funkcjonariuszy, w tym oddziały SWAT. Zabezpieczali oni wydarzenie w czasie, gdy w Manili trwały demonstracje przeciwko wizycie Trumpa, projektowi Pax Silica i uzależnieniu polityki Filipin od Stanów Zjednoczonych.
Więcej z działu Świat
-
Sanae Takaichi: kim jest i czego miała żądać od PutinaPremier Japonii Sanae Takaichi miała na kolacji APEC żądać od Putina uwolnienia dziennikarza i cofnięcia przejęcia Japan Tobacco. Kreml zaprzecza. -
Most Krymski: nocny atak Ukrainy i wstrzymany ruchUkraina ponownie zaatakowała Most Krymski. Eksplozje w Kerczu, ruch czasowo wstrzymany, brak ofiar śmiertelnych. Co wiemy i czego jeszcze nie wiadomo. -
Rosja: czego chce od NATO i co oferuje w KrólewcuWedług Bloomberga Rosja chce ograniczenia sił NATO w krajach przyjętych po 1997 r., także w Polsce, w zamian za mniej wojsk w obwodzie królewieckim. -
Kopalnia miedzi Nussir: kto ją kupił i dlaczego budzi obawyKopalnię miedzi Nussir w Norwegii przejmuje Artiom Wołyniec, który pracował dla objętych sankcjami oligarchów. Skąd obawy o bezpieczeństwo?