Grenlandia: co zapowiada Trump i czy ruszy wydobycie
Odpowiedź w skrócie
Donald Trump zapowiedział 14 października na Truth Social szeroko zakrojone poszukiwania ropy, gazu i minerałów na Grenlandii. Wskazywał na zasoby wyspy i jej strategiczne położenie, ale nie podał szczegółów planu ani informacji o pozwoleniach. Grenlandzki wiceminister górnictwa ocenia, że do tak dużych poszukiwań jest jeszcze daleko.

Co wiemy teraz
- Po wpisie Trumpa
Jorgen Hammeken-Holm, pełniący funkcję wiceministra górnictwa Grenlandii, powiedział CNN, że do wielkich poszukiwań jest daleko, a mniejsze projekty mogą potrzebować lat, zanim ruszą.
Trump nie przedstawił inwestorów, lokalizacji, harmonogramu, podstawy prawnej ani informacji o uzyskanych pozwoleniach.
Trump napisał, że wielkie poszukiwania ropy, gazu i minerałów na Grenlandii mają ruszyć wkrótce.
- Sierpień 2026
Wiercenia poszukiwawcze na obszarze Nunap Qeqqa przesunięto na zimę 2027 r. z powodu opóźnień w zezwoleniach.
- Od 2021 r.
Władze Grenlandii nie wydają nowych koncesji i pozostają sceptyczne wobec rozwoju górnictwa.
Co Donald Trump zapowiedział w sprawie Grenlandii?
Donald Trump zapowiedział, że na Grenlandii przygotowywane są szeroko zakrojone poszukiwania ropy naftowej, gazu ziemnego i minerałów. Wpis pojawił się na Truth Social w środę 14 października rano czasu polskiego. Według Interii prezydent USA określił wyspę jako „naszą nową, piękną Grenlandię”, a według Onetu zapewnił, że wielkie poszukiwania ruszą wkrótce.
Zapowiedź Trumpa to na razie deklaracja polityczna, a nie opis rozpoczętych prac. Jak zauważa Money.pl, prezydent nie przedstawił szczegółów: nie wskazał inwestorów, lokalizacji, harmonogramu, podstawy prawnej ani uzyskanych pozwoleń.
Takie określenie wyspy nie zmienia jej statusu. Money.pl przypomina, że trójstronne porozumienie USA, Danii i Grenlandii potwierdza suwerenność Danii nad Grenlandią oraz prawo jej mieszkańców do samostanowienia, choć nie rozstrzyga kwestii wydobycia surowców przez Amerykanów.
Wpis miał też szybki skutek rynkowy. Według serwisu Business Insider Polska po komentarzach Trumpa wzrosły akcje spółek powiązanych z działalnością na Grenlandii. Według Google Trends 14 października około godz. 17:00 hasło „grenlandia” miało w Polsce co najmniej 500 wyszukiwań w ostatnich godzinach.
Dlaczego Trump znów mówi o Grenlandii?
Donald Trump podaje dwa powody zainteresowania Grenlandią: potencjalne bogactwa naturalne i strategiczne położenie wyspy. Oba wątki pojawiły się w tym samym wpisie na Truth Social.
Pierwszy powód jest gospodarczy. Trump twierdził, że według ekspertów Grenlandia ma zasoby łatwo dostępnej ropy większe niż niemal każdy inny kraj na świecie. To twierdzenie Trumpa, który powołał się na bliżej nieokreślonych ekspertów. Konkretniejsze dane dotyczą minerałów: według danych UE przytoczonych przez Money.pl na wyspie występuje 25 z 34 surowców uznawanych za krytyczne.
Drugi powód dotyczy bezpieczeństwa. Według Trumpa Grenlandia jest ważna dla obrony Stanów Zjednoczonych i Europy, a jej położenie daje przewagę w wykrywaniu potencjalnych zagrożeń. Onet zwraca uwagę, że prezydent podkreślał znaczenie wyspy na wypadek konfliktu zbrojnego. Ten wątek wpisuje się w szerszy obraz polityki bezpieczeństwa Waszyngtonu, w którym mieszczą się także amerykańskie przygotowania obronne w innym strategicznym regionie oraz inne ostatnie wypowiedzi Donalda Trumpa dotyczące relacji z sojusznikami.
W narracji Trumpa Grenlandia łączy potencjał surowcowy ze znaczeniem dla obrony USA i Europy. Temat wraca więc nie tylko jako sprawa gospodarcza, ale też jako element polityki bezpieczeństwa USA.
Czy USA rozpoczną wydobycie surowców na Grenlandii?
Z dostępnych materiałów nie wynika, aby Stany Zjednoczone rozpoczęły wydobycie na Grenlandii; zapowiedź Trumpa dotyczyła poszukiwań. Z dostępnych informacji nie wynika też, by istniał gotowy plan takich prac.
To rozróżnienie jest istotne, bo nawet przygotowywane projekty zależą od zezwoleń. W projekcie Nunap Qeqqa rozpoczęcie wierceń poszukiwawczych przesunięto z powodu opóźnień w uzyskaniu zezwoleń od władz Grenlandii.
Najważniejszym kontrapunktem dla wpisu Trumpa jest głos z samej Grenlandii. Jorgen Hammeken-Holm, pełniący funkcję wiceministra górnictwa, powiedział CNN, cytowanemu przez serwis Business Insider Polska, że amerykańskie firmy prowadzą na wyspie pewną działalność, ale do ogromnych poszukiwań jest jeszcze daleko. Dodał, że nawet mniejsze projekty mogą potrzebować lat, zanim ruszą. Obecna działalność amerykańskich firm na wyspie to zatem coś innego niż wielkie poszukiwania, które zapowiada Trump.
Trump zapowiada rychły start, lecz grenlandzki wiceminister ocenia, że do ogromnych poszukiwań jest daleko, a nawet mniejsze projekty mogą potrzebować lat, zanim ruszą. Zapowiedź poszukiwań nie jest decyzją o wydobyciu, a tempo ewentualnych prac zależy między innymi od zezwoleń władz Grenlandii, kosztów i infrastruktury.
Co może zatrzymać poszukiwania i wydobycie na Grenlandii?
Poszukiwania i wydobycie na Grenlandii hamują bariery polityczne, administracyjne, społeczne, ekonomiczne i infrastrukturalne. Wszystkie opisuje Money.pl.
Bariery polityczne i administracyjne
Od 2021 r. władze Grenlandii nie wydają nowych koncesji, zakazały wydobycia uranu i pozostają sceptyczne wobec rozwoju przemysłu wydobywczego. Przykładem bariery administracyjnej jest projekt Nunap Qeqqa: jego wiercenia przesunięto na zimę 2027 r. z powodu opóźnień w uzyskiwaniu zezwoleń.
Opór części mieszkańców
Money.pl, powołując się na grenlandzkiego nadawcę KNR, podał, że w lipcu mieszkańcy Ittoqqortoormiit protestowali przeciw planom wydobycia. Obawiali się skutków dla środowiska i dominacji USA. To głos tej społeczności, a nie stanowisko wszystkich mieszkańców wyspy.
Koszty i infrastruktura
Działalność w arktycznym klimacie jest kosztowna, zwrot nakładów trwa długo, a ceny surowców bywają zmienne. Do tego dochodzi słaba infrastruktura: według Money.pl poza Nuuk na Grenlandii praktycznie nie ma sieci dróg ani głębokowodnych portów. Money.pl wskazuje słabą infrastrukturę, obok kosztów i zmienności cen surowców, jako barierę dla dużych inwestycji.
Jakie surowce ma Grenlandia i dlaczego są ważne?
Grenlandia ma 25 z 34 surowców uznawanych za krytyczne, wynika z danych UE przytoczonych przez Money.pl. Trump łączył zainteresowanie Grenlandią z jej zasobami oraz strategicznym położeniem.
Górnictwo na wyspie już działa, ale na niewielką skalę. Money.pl wymienia m.in. małe kopalnie złota i rubinów. Duże inwestycje hamują te same czynniki, które utrudniają nowe projekty: wysokie koszty pracy w Arktyce, długi zwrot nakładów, wahania cen i słaba infrastruktura.
Sama obecność surowców nie przesądza więc, czy ich wydobycie będzie opłacalne i czy władze Grenlandii na nie pozwolą.
Co wiadomo o projekcie Nunap Qeqqa?
Wiercenia poszukiwawcze na obszarze Nunap Qeqqa, czyli Ziemi Janesona, przesunięto na zimę 2027 r. z powodu opóźnień w zezwoleniach. Informację przekazała w sierpniu firma współpracująca z brytyjską spółką 80 Mile, a więc około dwóch miesięcy przed wpisem Trumpa.
Według samej spółki 80 Mile obszar zajmuje 8429 km kw. i jest największym na świecie niewykorzystanym terenem zasobnym w ropę i gaz. To deklaracja samej spółki 80 Mile, a nie niezależnie potwierdzona ocena.
Z dostępnych informacji nie wynika, czy projekt Nunap Qeqqa ma związek z zapowiedzią Trumpa. Pokazuje natomiast, że na Grenlandii nawet przygotowane wiercenia zależą od tempa wydawania zezwoleń.
Więcej z działu Świat
-
Sanae Takaichi: kim jest i czego miała żądać od PutinaPremier Japonii Sanae Takaichi miała na kolacji APEC żądać od Putina uwolnienia dziennikarza i cofnięcia przejęcia Japan Tobacco. Kreml zaprzecza. -
Most Krymski: nocny atak Ukrainy i wstrzymany ruchUkraina ponownie zaatakowała Most Krymski. Eksplozje w Kerczu, ruch czasowo wstrzymany, brak ofiar śmiertelnych. Co wiemy i czego jeszcze nie wiadomo. -
Rosja: czego chce od NATO i co oferuje w KrólewcuWedług Bloomberga Rosja chce ograniczenia sił NATO w krajach przyjętych po 1997 r., także w Polsce, w zamian za mniej wojsk w obwodzie królewieckim. -
Kopalnia miedzi Nussir: kto ją kupił i dlaczego budzi obawyKopalnię miedzi Nussir w Norwegii przejmuje Artiom Wołyniec, który pracował dla objętych sankcjami oligarchów. Skąd obawy o bezpieczeństwo?