Katapulty parowe USA: kto sprzeciwia się Trumpowi
Odpowiedź w skrócie
Donald Trump polecił przygotować plan zastąpienia systemu EMALS katapultami parowymi na przyszłym USS Doris Miller. Sprzeciwia się temu republikański senator Roger Wicker. Jego partyjni koledzy ostrzegają, że tak duża zmiana projektu przyniosłaby wielomiliardowe koszty i wieloletnie opóźnienia programu.

Co wiemy teraz
Roger Wicker, republikański przewodniczący senackiej Komisji Sił Zbrojnych, uznał powrót do katapult parowych za rozwiązanie nie do przyjęcia.
Republikanie w senackiej Komisji Środków Budżetowych sprzeciwili się dyrektywie Trumpa w projekcie wydatków obronnych na 2027 rok.
Według serwisu USNI News wstępny szacunek kosztu samych prac projektowych potrzebnych do przywrócenia systemu parowego wynosi około 10 mld dolarów.
- Sierpień 2026
Memorandum Białego Domu nakazało przygotować plan zastąpienia EMALS systemem parowym na przyszłym USS Doris Miller, wraz z harmonogramem i wymaganymi zasobami.
Dlaczego mówi się o katapultach parowych na USS Doris Miller?

Dyskusję wywołało sierpniowe polecenie administracji Donalda Trumpa dotyczące systemu startowego przyszłego lotniskowca USS Doris Miller.
USS Doris Miller, oznaczony jako CVN-81, ma być kolejnym budowanym lotniskowcem typu Ford. Według Bloomberga Donald Trump polecił amerykańskiej marynarce powrót ze startowego systemu elektromagnetycznego do starszych katapult parowych na tej jednostce.
Dokładna treść oficjalnego memorandum precyzuje charakter tego polecenia. Sekretarz obrony, po konsultacji z sekretarzem marynarki, miał w ciągu 60 dni przedstawić plan zastąpienia na CVN-81 systemu EMALS katapultami parowymi. Dokument obejmuje również plan zamiany zaawansowanych wind uzbrojenia na systemy hydrauliczne. Plan ma wskazywać harmonogram i zasoby potrzebne do przeprowadzenia zmian.
EMALS jest systemem elektromagnetycznym służącym do wystrzeliwania samolotów z pokładu lotniskowca. Według serwisu USNI News rozwiązanie firmy General Atomics zainstalowano na USS Gerald R. Ford (CVN-78), John F. Kennedy (CVN-79) oraz Enterprise (CVN-80). Polecenie Białego Domu odnosi się natomiast do przyszłego Doris Miller.
W medialnych relacjach pojawia się więc skrót mówiący o nakazie powrotu do pary, lecz samo memorandum bezpośrednio wymaga przygotowania planu zastąpienia systemów. Źródła nie wskazują, że fizyczna przebudowa CVN-81 już się rozpoczęła.
Spór dotyczy decyzji w sprawie amerykańskich sił zbrojnych. Szerszym kontekstem polityki prezydenta są również wcześniejsze wypowiedzi Trumpa o obecności wojsk USA w Polsce.
Kto sprzeciwia się planowi Trumpa i dlaczego?
Planowi sprzeciwia się Roger Wicker oraz republikanie z senackiej Komisji Środków Budżetowych.
Wicker jest republikańskim senatorem z Missisipi i przewodniczącym senackiej Komisji Sił Zbrojnych. Podczas przesłuchania Hunga Cao, kandydata na sekretarza marynarki, jednoznacznie ocenił, że powrót do katapult parowych jest rozwiązaniem nie do przyjęcia. Jego stanowisko opisały Associated Press i serwis USNI News.
Sprzeciw nie ogranicza się do jednego senatora. Associated Press podała, że republikanie w senackiej Komisji Środków Budżetowych zakwestionowali dyrektywę Trumpa w projekcie wydatków obronnych na 2027 rok. Ostrzegli, że tak duża zmiana projektu spowodowałaby dodatkowe koszty liczone w wielu miliardach dolarów oraz opóźnienia trwające wiele lat.
Spór przekracza podział między Republikanami i Demokratami. Według Bloomberga wcześniej decyzję Trumpa krytykowali analitycy, producent systemu startowego oraz demokratyczni parlamentarzyści. Do krytyków dołączyli następnie wpływowi republikańscy senatorowie pracujący w komisjach zajmujących się siłami zbrojnymi i wydatkami.
Stanowisko Wickera samo w sobie nie oznacza unieważnienia polecenia Białego Domu. Pokazuje jednak, że administracja nie ma w tej sprawie jednomyślnego poparcia nawet wśród republikańskich członków Senatu.
Ile może kosztować powrót do katapult parowych?
Wstępny szacunek samych prac projektowych wynosi około 10 mld dolarów, ale nie jest oficjalnym kosztorysem całej zmiany.
Kwotę podał serwis USNI News, powołując się na własne ustalenia. Odnosi się ona do prac projektowych potrzebnych do przywrócenia systemu parowego na lotniskowcu typu Ford. Nie należy jej traktować jako zatwierdzonego budżetu ani ostatecznej ceny wszystkich prac związanych z zastąpieniem EMALS.
Drugim punktem odniesienia jest stanowisko republikanów z senackiej Komisji Środków Budżetowych. Associated Press przekazała, że senatorowie ostrzegają przed dodatkowymi kosztami liczonymi w wielu miliardach dolarów. Nie podali w tym stanowisku jednej końcowej kwoty, wskazali natomiast również ryzyko wieloletnich opóźnień programu.
Obie informacje dotyczą zatem różnych poziomów oceny. Około 10 mld dolarów to wstępny szacunek prac projektowych opisany przez USNI News, a wielomiliardowe koszty i wieloletnie opóźnienia to ostrzeżenie senatorów przed konsekwencjami rozległej zmiany projektu. Karta faktów nie zawiera końcowego, oficjalnie zatwierdzonego kosztorysu przebudowy.
Dyskusja wpisuje się w szerszy kontekst decyzji amerykańskiej administracji, w tym inne ustalenia administracji Trumpa dotyczące bezpieczeństwa.
Co ma się wydarzyć przed ewentualną zmianą systemu?
Przed ewentualną zmianą marynarka ma przygotować plan dla CVN-81 oraz porównanie systemów elektromagnetycznego i parowego.
Sierpniowe memorandum zobowiązało sekretarza obrony, działającego w konsultacji z sekretarzem marynarki, do przedstawienia planu w ciągu 60 dni. Dokument ma określać harmonogram oraz zasoby wymagane do zastąpienia EMALS katapultami parowymi, a zaawansowanych wind uzbrojenia systemami hydraulicznymi.
Osobny obowiązek wynika z projektu wydatków obronnych na 2027 rok. Marynarka ma sporządzić raport porównujący skuteczność elektromagnetycznych i parowych katapult. Analiza ma obejmować tempo generowania lotów oraz rodzaje maszyn, które można wystrzeliwać przy użyciu obu rozwiązań.
Raport ma również zbadać wpływ proponowanej zmiany na koszty i harmonogram programu. Wśród kryteriów znalazły się ponadto przeżywalność oraz skuteczność bojowa lotniskowców typu Ford.
Oznacza to, że przed rozstrzygnięciem mają zostać zestawione parametry operacyjne, finansowe i czasowe obu systemów. Dostępne informacje potwierdzają etap przygotowywania planu i wymaganej analizy, a nie rozpoczęcie fizycznej przebudowy USS Doris Miller.
Więcej z działu Świat
-
Sanae Takaichi: kim jest i czego miała żądać od PutinaPremier Japonii Sanae Takaichi miała na kolacji APEC żądać od Putina uwolnienia dziennikarza i cofnięcia przejęcia Japan Tobacco. Kreml zaprzecza. -
Most Krymski: nocny atak Ukrainy i wstrzymany ruchUkraina ponownie zaatakowała Most Krymski. Eksplozje w Kerczu, ruch czasowo wstrzymany, brak ofiar śmiertelnych. Co wiemy i czego jeszcze nie wiadomo. -
Rosja: czego chce od NATO i co oferuje w KrólewcuWedług Bloomberga Rosja chce ograniczenia sił NATO w krajach przyjętych po 1997 r., także w Polsce, w zamian za mniej wojsk w obwodzie królewieckim. -
Kopalnia miedzi Nussir: kto ją kupił i dlaczego budzi obawyKopalnię miedzi Nussir w Norwegii przejmuje Artiom Wołyniec, który pracował dla objętych sankcjami oligarchów. Skąd obawy o bezpieczeństwo?